Hutbe-i Şamiye Birinci Kelime

" Bu altı dehşetli hastalığın ilâcını da bir tıp fakültesi hükmünde hayat-ı içtimaiyemizde, eczahane-i Kur'aniye'den ders aldığım "altı kelime" ile beyan ediyorum. Mualecenin esasları onları biliyorum.
BİRİNCİ KELİME: "El-emel". "
A: Yeisin karşısına el-emel koymuş.
"Yani rahmet-i İlahiyeden kuvvetli ümid beslemek. Evet ben kendi hesabıma aldığım dersime binaen: Ey İslâm cemaati! Müjde veriyorum ki: Şimdiki âlem-i İslâm'ın saadet-i dünyeviyesi, bahusus Osmanlıların saadeti ve bilhassa İslâm'ın terakkisi onların intibahıyla olan Arab'ın saadetinin fecr-i sadıkının emareleri inkişafa başlıyor"
A: Üstad bir yerde 100 sene sonra gelecek olayların emarelerini o zaman hissettim diyor. İşte bugün için yazılmış bu emareler. Müjdeler şimdi için okuyabiliriz.

"ve saadet güneşinin de çıkması yakınlaşmış. Ye'sin burnunun rağmına olarak (Haşiye) ben dünyaya işittirecek derecede kanaat-ı kat'iyyemle derim:"
"(Haşiye): Eski Said, hiss-i kabl-el vuku' ile 1371'de -başta Arab Devletleri- Âlem-i İslâm'ın ecnebi esaretinden ve istibdadından kurtulup İslâmî devletler teşkil edeceklerini kırkbeş sene evvel haber vermiş. İki Harb-i Umumî ve 30-40 sene istibdad-ı mutlakı düşünmemiş. Bin üçyüz yetmiş'te olan vaziyeti bin üçyüz yirmi yedi'de olacak gibi müjde vermiş, te'hirinin sebebini nazara almamış."

A: Özellikle ikinci dünya savaşından sonra islam ülkelerinin hürriyetlerine kavuşmasını çok müspet olarak yorumluyor. o dönemde çoğu özgürlüklerine kavuştu.

g. yalnız bunu başlangıç sayıyor değil mi? çünkü ekonomik ve kültürel bağımsızlık ayrımı yapıyor. müslümanlar hala kültürel bağımsızlığını hissetmemişler. araplar şimdi bir kriz çıkardı diyorlar.
a. şu anda arap paraları çok değerli.

" İstikbal yalnız ve yalnız İslâmiyet'in olacak. Ve hâkim, hakaik-i Kur'aniye ve imaniye olacak. "

a. üstad bu konuda çok emin.

"Öyle ise şimdiki kader-i İlahî ve kısmetimize razı olmalıyız ki, bize parlak bir istikbal, "

a. ilginçtir. yusuf suresinde konuşuyorduk. kötü rüyalar hemen olayın akabinde gelir. iyi rüyaların tevili ise uzun süre sonra çıkar. ta ki kötü rüyalar hemen geçsin, vehim kalmasın diye. iyi rüyaların tevilinin uzun sürmesi, sürekli ümit beslemesi için. burada da fecri sadık istikbalde olacağını bilmek bile, insnaları o ümitle teşvik ediyor.

"ecnebilere müşevveş bir mazi düşmüş. Bu davama çok bürhanlardan ders almışım. Şimdi o bürhanlardan mukaddematlı bir buçuk bürhanı zikredeceğim. O bürhanın mukaddematına başlıyoruz:
İşte İslâmiyetin hakaikı hem manen, hem maddeten terakki etmeye kabil ve mükemmel bir istidadı var.
"
a. demek ki, geleceğin islamiyete ait olacağına delil, islamiyetin mahiyetidir. maddi ve manevi terakkiyi teşvik eden bir yönü var.

" Birinci cihet olan manen terakki ise: Biliniz! Hakikî vukuatı kaydeden tarih, hakikata en doğru şahiddir. İşte tarih bize gösteriyor. Hattâ Rus'u mağlub eden Japon başkumandanının İslâmiyetin hakkaniyetine şehadeti de şudur ki:
Hakikat-ı İslâmiyetin kuvveti nisbetinde, Müslümanlar o kuvvete göre hareket etmeleri derecesinde ehl-i İslâm temeddün edip terakki ettiğini tarih gösteriyor. "

a. ne zaman islama sarılmışlar, o zaman medeniyete hakim olmuşlar ve dünyaya öncü olmuşlar. endülüs medeniyeti şimdiki amerika gibiydi. o zamanki ilmi terakkiyatta şimdiki teknolojinin getirdiği zararlar yoktu. adam musluk yapmımş, elini sokuyorsun, akıyor. o zaman bunu yapmışlar.
seyyid hüseyin nasr bunu ciddi olarak iddia ediyor. 80lerde yılın felsefesicisi seçildi bu adam. bu adamın en büyük iddiası, batı medeniyyetinin temelinin endülüste tıldığıdır. dolayısıyla medeniyetin temeli bize aittir. birçok oradaki bilim adamının kendi teorileri, müslümanlardan doğrudan kopyaladıkları eserler. bu büyük bir muamma zaten. bir yandan silahı eline almış, bir yandan medeniyeti eline almış. ingilterede metro, ta 120 sene öncesinden gelen afrikadan gelen ağaçlar var. hala aşınmamış. 100 sene önce ne yapmışlar? afrikadan malzemeyi getirmişler. köleler getirmişler. kürek çektirerek getirmişler. ölenleri atmışlar. sağlamları yeraltında çalıştırmışlar. etrafına da genelevler kurmuşlar. oradan kazandıklarını da oraya harcamışlar. batı medeniyeti gerçekten masum bir medeniyet değil.

"Ve ehl-i İslâm'ın hakikat-ı İslâmiye'de za'fiyeti derecesinde tevahhuş ettiklerini, vahşete ve tedenniye düştüklerini ve herc ü merc içinde belalara, mağlubiyetlere düştüklerini tarih gösteriyor. Sair dinler ise bilakistir. Yani salabet ve taassublarının za'fiyeti nisbetinde temeddün ve terakki ettikleri gibi, dinlerine salabet ve taassublarının kuvveti derecesinde de tedenni ve ihtilallere maruz kaldıklarını tarih gösteriyor. Şimdiye kadar zaman böyle geçmiş."

a. bu niye böyledir? neden batı dillerindeki taassub onları geri götürürken, biz islama sarıldıkça medenileşmişiz. o dinlerin tahrip olması nedeniyle diyoruz, ama bunun altında yatan kendi insani görüşlerinin hakim olmasıdır. insan nazarı da sınırlı olduğu için, açısı her zaman sınırlı olacak. insan her zaman bir yere kadar görür. o yüzden nazarı eskiyecektir.

her ne kadar islam btaklidi bile yerleşse, beşerin nazarıyla budanmadığı için, elinde metin var. o metini okuyup yeniden yorumlayıp asla dönebilme imkanın var. vahiy olduğundan, vahiy her zamana ışık tutar. bu yüzden gelecek asırlara ferasetimiz de daha çok olacaktır. islamiyetin mahiyeti de vahiy olması sebebiyle, ileri görüşlü mahiyettedir. her zamana bakan veçhesi vardır. insanın nazarıysa, beşeri fikirler ona girmiş. ne kadar kaynak iyi olsa bile, fikirler onlardan kaynaklandığı için, hep taassup nispetinde onları sınırlamış.

gerçekten şuna bakıyorum, dogmatizm açısından hristiyan, yahudi ve müslüman toplumlarına bakın. müslümanlarda amel veçhesinde bile taassup olsa da rijitlik yok. yahudiler ise bu konuda çok hassaslar ve dinden çıktın diyorlar ve bu yüzden savaşıyorlar. bizde öyle değil, amel daah esnek. islamın dayanağı daha sağlam olduğu için, daha hoşgörülü, ve esnek, kuşatıcı, özgüven daha çok olduğu için insanlarda. şöyle anlıyorum. radikal marjinal gruplarda, insanlar yeni fikirlere açık olamazlar. çünkü kendi cemaati koruyan yapının bozulacağından korkarlar. fakat kendinden emin cemaatler, sen öyle düşünebilirsin diyebililer. çünkü kendinden emindir. fakat birilerini sıkmayla bir şey yaparsanız, orada hep okrku yaşarsınız. hristiyanlık da böyle olduğundan, marjinal kalmış gruplar... zihni yapı eskiyi korumaya çalıştıkça, ilerlemeyi engelledi. dolayısıyla insanlar bir yerde onu çatlattı. tıpkı marjinal yapıların kendi içerisinde çatlaması gibi.
islamın da böyle bir mahiyeti var.

amç. islamın da yahudileşmesi süreci var ya. benzerlik şurada. pagan kültürüyle, roma imparatoruyla tokalaşma meselesidir. yani otoritenin istedikleri buyruklar noktasında dinini zorlama neticesinde biz tahrifi görüyoruz. bizde de aynısı var. gazaliden sonraki dönemin milat görülmesinintemelinde bu var. bizde de sosyolojik olarak, tarikat kültürünün, pagan sözleşmeye çok benzer bir yanı var. biz de aslında zımni olarak otoriteyle tokalaşarak...

a. şimdi suriyede devletle tarikatların hiçbir probelmi yoktur. ama kesinlikle siyasi oluşuma zerre müsaade edilmez. ihvancılar, hamada topa tutulmuş. 30000 kişi ölmüştür. fakat efvaride bir şeyh var. bir emirle 1000 kişi kalkıyor. ama devletle hiçbir problemleri yok.

amç. çünkü devletle aralarında dünyevi bir anlaşma var. devlet onlara koruma sağlıyor. onlar da o koruma altında kendi dogmalarını yaşıyorlar. üstad onu vurgulamaya alışıyor. müslümanlar yaşayaış biçimlerini, özgür birey olana saadet döneminden, kulbireylolan formaliteye döndürünce sorun yaşıyor. islamiyete sarılmanın, sosyal yapıdan çıkıp kuranının özüyle hemhal olmak bildiğinden o örneği veriyor. tarikattaki yapının, yahudileşmeyle benzer olduğunu görmek lazım. aklını, şepyhin cebine koyan, hatta yaşam tarzını, saadetini ona emanet eden insandan. halbuki, sahabe, peygambere soruyor, ey resulum ben bunu anlamadım.

a. bir itiraz edeceğim. sahabelerin sadece bedevileri soru sorarmış. medeni olanlarında çok ciddi biredep var. tarikat bir yönüyle senin dediğin doğru. fakat bir yandan da toplumun adabını koruması açısından önemli. eğitim sistemine bakın. bir yandan toplumu bir kalıba sokuyorsunuz. fakat eğitme işi, öğretmen öğrenci ilişkisiyle olur. sahabe döneminde de yapılan budur. o anlatıyor, öbürü dinliyor. bu yapı var. fakat bu yapı bireysel farklılıkları baltalayan bir yapı değil. hem ona açık. ama edep de veriyor. o yüzden imamı azamın oğluna söylediği şey: siz hakika için yapmıyorsunuz. bizler hakikat ortaya çıksın diye münazara gösterdik. sizlerse üstün çıkmak için tartışıyorsunuz.

amç. evet. o vardır. fakat birey denen şeyi ortadan kaldıran, herkesi aynılaştıran, şimdiki resmi ideolojinin yaptığı gibi tektipleştireceği, hocamız ne derse biz oyuz ve onu layusel olarak nitelendiren, tanrının yerine konuşan kişi haline getirdği, adeta papazlaştırdığı bir yaşam kültürü oluşmuş durumda. yoksa tabi ki, enfusi süreçler itibariyle, nefsi terbiye etmek açısından çok eşsiz örnekler olduğu aşikar. ama asrı saadette birey olan müslümanı, bu otorite ile kurulan protokol ilişkisi, bir teba-kul haline getiriyor ki, islami tefekkürün azaldığı, üstad diyor ya, hayalat ve evham bulutlarına sardınız, o da sizden nefret etti islamiyet.

a. emevi, aslında saltanat kanalında bu problem yaşandı. devlete itaat adı altında, ulul emre, yani devletin imamlarına itaat gelişti. fakat şu çok önemli, münazarattaki: mümin izzeti gereği tezellüle tenezzül etmez. ama şefkait gereği... kendsi zulme razı olmaz, başkasına da zulmetmez, hatta başkasınona zulmet dese de ona razı olmaz. geylani gibi zatlar özellikle. bunlar istismar edilmişlerdir. tarikatın yapısında bu hassaslık vardır. imanın toplumlara yayılmasına baktığınızda, aslında fetihleri yapan mücahitler değil, tarikatlardır. alttan alta. o kişiler, aslında bireysel haklara çok hoşgörülü davranıyorlar.

örneğin, hz. ali döneminde bile adam peygamberlik iddia ediyor. ama yine de öldürülmüyor. biri geliyor, açıkça küfrünü iddia ediyor. kimse ona cevap verene kadar dokunmuyor. tarikatin de kemale erdirme noktasında çok hakikatleri var.

fakat özellikle develet manipüle etmiş. osmanlıda da var. emevilerle başlayan bir şey bu. sistemi muhafaza etmek istemiş. bir nevi ruhbanlaşmaya geçişler olmuş. ama esas fonksiyonu bu değil.

amç. veya ona tasavvuf diyelim. benimkisi örgütsel yapı olarak tarikat.

a. hatta sahabeler dermiş ki, keşke bir bedevi gelse de sorsa.

h. şeyhin merhametli olmasından ziyade, müritlerin de şeyhin ötesine geçecek kabiliyette olması lazım. amç'nin anlattığı şey, bedirde oluyor. sahabe soruyor, bu senin fikrin midir, yoksa vahiy midir? benim fikrim deyince, sahabe başka bir öneride bulunuyor. savaş taktiği açısından bakınca, belki güzel bir yöntem. bizde de soru sormayan veya şeyhini hatasız ve her şeyi bildiğini görüp yanılmadığını zannederek onun ötesini göremeyen bir sürü insan olmuştur tarihte. bu sakıncalı bir şeydir. resule bile böyle yapan sahabeler varken, bizim mrşitlere çok rahat soru sormamız lazım. üstad arkadaşlarına ne diyor? benim tüm lafımı altın zannetmeyin. altın ise alın, kötüyse arkasına beddua ederek bana gönderin.

a. üstad ne yapmış? kişisel özellikleri. ...

h. toplumad ne derece hoşgörü olsa bile, bence bir mürit sorunca, alınacaklarını zannetmiyorum. ama öyle bir toplum olmuş ki, baskı altında soru soramaz olmuşlar. biz eskiden derste otururduk. öğretmen karşısında soru soramazdık, o kadar çok sorular vardı ki. öğrenemedik bazı şeyleri. şimdi çocuklar biraz yanlışlık yapıyor ama daha iyi soru soruyorlar. bu ne kültürü?

a. aslında bizim yapı, özellikle nur talebelerindeki dershane yapısı. osmanlı.

amç. risalei nur tarikatları var demiştim ben bir kere, asıyorlardı beni.

adamın köpeği ısırdı şeklinde söylemezsen, dikkat çekmez.

a. bu ortamı görüyrosun değil mi, en güzel yol budur. başkasının yoluna küfredercesine konuşmak olmaz.

amç. yok o ortam değil, email ortamı daha bağımsız bir ortam ya. o ortamları da çok biliyorum. onların da çok faydalı oldukları yönleri biliyorum. takva anlamında bir model arasam, kurdoğlu cemaatine giderim. hassaslık açısından, günahtan kaçınma gayretini o formatta görüyorum. meşveret cemaati. tak tak sayfa sayfa söyler. şrank diye açar. böyle bir katkısı var. orası tabi farklı bir şey. tarikat kültürü. sözlü kültür bu. doğuda var olan bir şey. edebiyatı biriktirme andeti var ya, anlatıla anlatıla. yazma şeyi yok. bu bir gelenek sözlü açısından. ona çok uygun bir kültür. o yüzden bizim tarikatlarda budizm gibi doğu dinleriyle benzerlikler bulnur. şeyi vurgulamak lazım. risalei nur mürşit davranışını reddettiği gibi, aslında en başta mürit davranışını reddeder. üsta der, ben de sizin gibi bir ev arkadaşıyım. üstadın istediği gibi çıkmaz meşveret kararı. üstadım, sizin burada kalmanızı uygun görmedik, şurada kalın demişler. üstad kırılır, ama erkanlarımı kıramam der. asrı saadet kültürü diyoruz ya, o yönüyle değerlendirmekte fayda var.

a. bunları da test ederken, zihnimizde çok iyi tartalım. feminizm, batı tarafından zayıf karnı görünen meselleere bakarken, batı perspektifinden bakıyoruz. batı insan tipini esas alarak bakıyoruz. şimdi 4 kadınla evliliği çok kötü görüyoruz. fakat 40 milyon insan, sırf kocaları öldüğü için, tapınak evlerinde kalıyor ve erkeklere peşkeş çekiliyorlar. biz bunlara 3. 4. kadın ol desen, hemen kabul ederler.

af. a yapma ya. şimdi bir cüzi örneğe takılıp şey yapılamaz.

a. batı dünyanın yedide biridir. afganistan, hindistan gibi geri kalmış toplumlar. islam kemal olana da gösetrir, ama diğer insanları da nazara alarak böyle opsiyonlar koyar. biz batı anlayışıyla baktığımızda, bu bize saçma geliyor. öte taraftan bize çok saçma gelen bir davranışı, bazı toplumlarda kadınlar zorla kocalarına getiriyor.

amç. şu anda çok güzel. dinimizin en önemli hususlarından birine temas ettik.

1. bilimsellik deyince bunu putlaştırıyoruz. ölçülebilir olan, mantıklabilgi olarak değerlendirdiğimiz her şeyi, mutlak doğru kabuluyle değerlendirmemiz var. her şeyin bakışı frengi bakış açısıymış gibi. bu hem hastalık, bulaşıcı çünkü. ortaçağ karanlık diyoruz niye? batı karanlık o yüzden. bak bakalım, doğu ortaçağı karanlık mı? veya kadını değerlendireceğiz. özgür kadın profili. madenlerde çalıştırılıyor falan. ingilterede ilk kadınlar madenlerde çalıştırılıyor. kafa çekme hususu da, arpa suyu yorgunluğu alır. bunlara diyorlar ki, 3 saat çalışırsan, sana bedava bira. bakarken, kadını konumlanıdırken, oradan bakacaksnı. savaşı algılayacaksın. oradan bakacaksın. oradan bakmak mecburiyetinde değiliz. onlara biz öğretmişiz.

af. çok araya giriyorum, ama şu açıdan bakalım diyeceğim. türkiyede dört kadın üzerinde konuşuyorsak, bu sanmam ki, avrupa medeniyetinin yakıştırması. öncelikle kendi nefsinin yakıştırması.

a. o ayrı konu, biz... sanki tüm insanlık batı refah seviyesine ulaşmış da. sait nursinin şu fikri tesettür risalesinde okuduğunuz ,zaman çok geride kaldı diyorsunuz. boş izah dersiniz. ama milyarlarca insanın derdine çare olacaktır. yoksa ben bunu öneriyor değilim kendimiz için. birileri bunu gerçekten diyor. ortaçağda bu kaldı diyor. ama şu an hala ortaçağda yaşayan milyarlarca insan var. şu doğrudur, şu yanlıştır dört kadın meselesi değil. din bir şey getirirken, tüm insanlığın ihtiyaçlarıın dikkate alır.

amç. 40 milyon dediğiniz örneğe katılıyorum. bu azımsanacak bir rakam edğil.

a. water diye bir belgesel yapmışlar. 2000 yılında 40 milyon bayan, 3 yaşından ölüme kadar, toplumda tecrit edilerek bir yerlerde hapsediliyor. bu insanlarda din sana bir öneri getiriyor. batılı bir fahişe dönmüş diyor ki, öyle bir şey olacak ki, batılı fahişe kadınların evlenmek için, her şeyi kabul edecek konumdalar. yeter ki, kendilerine cinsel obje olarak bakmasınlar.

af. şu anda da istekleri o.

h. burada gocunacak da hiçbir şey yok. islam sınırsız evlilikten sonra bir sınır koymuş. bize yasaklamıyor 2'yi. ama normali budur birdir diyor.

a. sosyolojik toplum yaparken, hangi toplum için bunları düşünüyoruz.

zk. hüsnü ağbi sizin mantığınızda yanlışlık var. kötüden biraz daha iyiye getirmek değil. sizin mantığınız böyle.

a. esirlik mevzusunda da bunu söylüyor.

kölelik niye kaldırılmamış? köle kavramı olmasaydı, allaha kulluk anlaşılmayacaktı.

amç. bir nükleer savaş görürsek, ne olacağı belli değil. birden bire ilkçağa geri gelmek. 1929 buhranından daha kötü. yeni bir dünya mı var? bir ay içerisinde olmuş bir hadisenin, insanlığı ne kadar geriye götürdüğün gözlemliyoruz. dünyada 40 milyon kadının böyle bir hale geleceği aklına gelir miydi? yarın koşullar neyi getirecek bilmiyoruz. biz sadece doğrusal zannediyoruz, zamanı. oysa bilmiyoruz bundan sonra ne koşullar yaşanır.

h. zaten öncesi de var bunun. 1500 sene içinde biz bugünü düşünüyoruz. kölelik daha düne kadar devam etmiş.

a. üstad esirlik bitti, ecirlik başladı diyor.

h. ama insanın alınıp satıldığı ortam yok.

a. bak yok değil. batıda yok. afrikada dolu bulursun. yok zannediyoruz biz. afrikada yüzlerce kabile var. hatta ürdüne gidin, s. arabistana gidin. cariye de var, köle de var. çok yaygın olan bir şey. biz sadece görmüyoruz. dünya bunlardan ibaret değil. kölelik batıya da gelirse de şaşmayın.

a. biz din bir kural getirdiği zaman belli bir topluma göre yapmaz. tüm insanlara göre bunu getirir.

y. toplum hep ileriye gitmez. her toplumun kendi içinde geçirdiği aşamalar olduğu gibi. batıda yaşayan insanların teknolojik koşullarda yaşadığı gibi, fakat bazı insanlar hala incir yaprağı takar. belki insani açıdan daha gelişmiş de olabilir, onu bilemeyiz.

tümüne birden hitap ediyor.

g. fakat kölelikle ilgili olarak üstad lineer bir ilişki kuruyor. en son seviye, hürriyet mertebesi diyor. tabi bitmiyor her şey.

a. terakki yoktur manasında değil. ama bir toplumda her kesimden insanlar var.

amç. fakat niye islamda kölelik kalkmıştır diye bir ayet gelmedi hikmetini soruyor? savaş koşulları, kölelik koşullarının yeniden doğrudğu ortam demektir. esir alınıp esir verilir. bu koşullar oluşuyor. tsavaş koşullarında böyleb ir durum ortaya çıktığında, bu varsayılan bir değerse, kölye muamelenin doğru hukuki bir şekilde yapılması amaç.

a. yani işleyişi düzenlemeye çalışıyor. madem böyle bir şe olacak, kuralını allah koyuyor.

y. bir de şöyle bir ayet okusak, kölelik kalktı. ya ne diyor ki, bu . zaten köle yok ki. fiziki anlamda insanların alınıp satıldığı bir durum. fakat şimdi kölelik şekli değişmiş.

h. enfusi anlamda başka bir şekilde anlaşılabilir.

"Hem Asr-ı Saadet'ten şimdiye kadar hiçbir tarih bize göstermiyor ki; bir Müslümanın
--- sh:»(H:23) ¯ --------------------------------------------------------------------------------------------
muhakeme-i akliye"
a. diğer dinler akla dayandığından, biri diğerine üstün. fakat islam vahye dayandığından hiçbir zaman aşılamamış.

"ile ve delil-i yakînî ile ve İslâmiyete tercih etmekle eski ve yeni ayrı bir dine girdiğini tarih göstermiyor"

a. şimdi insanlar, batıl dinlere, ihtiyaca binaen, maddi gerekçelerle giriyorlar. para veriyorlar vs.

amç. tevfik fikretin oğlu papaz olmuş deyince, ben onlara diyorum. o zaten dinsizdi, din seçmiş.

y. misyonerler, hristiyan oldu çocuklar diyor ya. adam daha hiç müslüman olmamış ki.

"Avamın delilsiz, taklidî bir surette başka dine girmesinin bu mes'elede ehemmiyeti yok. Dinsiz olmak da başka mes'eledir. Halbuki, bütün dinlerin etba'ları ise -hattâ en ziyade dinine taassub gösteren İngilizlerin ve eski Rusların- muhakeme-i akliye ile İslâmiyete dâhil olduklarını ve günden güne, bazı zaman takım takım kat'î bürhan ile İslâmiyete girdiklerini tarihler bize bildiriyorlar (Haşiye)."

a. islamın akla abakan veçhesi çok yüksek. insanlar akli düşündükleri halde, islama girmişler.

amç. en etkili 500 kişi diye bir kitap vardı. orada da hz. muhammeddir diye birinci kişi diye sıralamışlar.

a. hatta bilgisayara veri vermişler, bilgisayar kendi seçmiş.

"(Haşiye): İşte bu mezkûr davaya bir delil şudur ki: İki dehşetli harb-i umumînin ve şiddetli bir istibdad-ı mutlakın zuhuruyla beraber, bu davaya kırkbeş sene sonra şimalin İsveç, Norveç, Finlandiya gibi küçük devletleri Kur'anı mekteblerinde ders vermek ve kabul etmek ve komünistliğe, dinsizliğe karşı sed olmak için kabul etmeleri ve İngiliz'in mühim hatiblerinin bir kısmı Kur'an'ı İngiliz'e kabul ettirmeye taraftar çıkmaları ve Küre-i Arz'ın şimdiki en büyük devleti Amerika'nın bütün kuvvetiyle din hakikatlarına taraftar çıkması ve İslâmiyetle Asya ve Afrika'nın saadet ve sükûnet ve musalaha bulacağına karar vermesi ve yeni doğan İslâm devletlerini okşaması ve teşvik etmesi ve onlarla ittifaka çalışması, kırkbeş sene evvel olan bu müddeayı isbat ediyor, kuvvetli bir şahid olur."

a. o dönem hasebiyle öyle. ama bence bu dönem için de böyle. bize yapmacıktır, yok takiyedir dese bile, bunu yapmak zorunda olmaları bile gösteriyor ki geliyorlar. bunu yapmak zorunda kalıyorlar. halkın istediğine gelmek zoundadır. bu bir kazanımdır. baykalın çarşaflı kadına rozet takması da bunu gösteriyor. bu bir gerilemedir. veya bir ilerlemedir. amerikada da bir zencinin gelmesi öyle.

zk. amerikada okullarda hz. ademden gelmeyi okullara koymayı zorunlu yapmaya çalışıyorlar.

a. bir asır sonra gelecek olan, müjdeleri bence şimdiye bakıyor. hürriyet ilanı 1908'de. tam 100 sene geçmiş. bir asır sonraki hadiseyi şimdiden söylemiş diyor. hadislerde de öyle. 1500 yıl önce söylenen bir hadis şimdi gerçekleşiyor. çok açık bir hadis var. diyor ki "köle efendisini yönetmedikçe, kıyamet kopmayacaktır."

o iyi bir insan olması önemli değil. bu bir hadisin gerçekleşmesidir.

g. obama da aynı eğitim sisteminden geçmiş.

a. obama önemli değil. sembollerdir önemli olan. zenciler köleydi. ve o köleler ne oldu şimdi?

y. köleleri de kendi kabileleri veriyor biliyorsun değil mi?

a. bunu obamayla karıştırma. sembollerle konuşacağız. 70'e kadar adam otobüste yanına oturmuyor.

amç. yer verme kanunu vardı.

a. diyor ki, "beyaz ev fetholunmadıkça, kıyamet kopmayacaktır."

y. bir de obama müslüman oluyormuş...

"Eğer biz ahlâk-ı İslâmiyenin ve hakaik-i imaniyenin kemalâtını ef'alimizle izhar etsek, sair dinlerin tâbileri elbette cemaatlerle İslâmiyete girecekler; belki Küre-i Arz'ın bazı kıt'aları ve devletleri de İslâmiyet'e dehalet edecekler."

a. üstad 2020 ile 2050 arası, amerika ile avrupanın islama giriş zamanı olarak söylüyor.

amç. galibane...

a. kıyamet 2146 civarı.

g. makam tarihidir onlar. geçmişini ne kadar yaşamışız.

x. kıyamet ne zaman kopacak tarihi var mı?

am.

(Kastamonu Lahikası, s.33):
http://www.sorularlarisaleinur.com/subpage.php?s=kulliyat&risale=656

"Ahir Zamandan Haber Veren Mühim Bir Hadis:

'Ümmetimden bir taife Allah’ın emri gelinceye kadar (kıyamete kadar) hak üzerinde olacaktır.' Ramazan-ı şerifte onuncu günün ikinci saatinde birden bu hadîs-i şerif hatırıma geldi. Belki Risale-i Nur şakirdlerinin taifesi (talebeler topluluğu) ne kadar devam edeceğini düşündüğüme binaen ihtar edildi.

'Ümmetimden bir taife..' (şedde -Kur'ân-ı Kerîm okurken tek sessiz harfin iki defa okunmasına yarayan işaret- sayılır, tenvin -kelimenin sonunu «Nun, nin, min, in» diye okumak veya öyle okutan işaretin adı- sayılmaz) fıkrasının (bölümünün) makam-ı cifrîsi (cifir hesâbına göre olan netice, sayı değeri) 1542 (2117) ederek nihayet-i devamına (varlığının sonuna) îma eder. 'Hak üzerinde olacaktır.' (şedde sayılır) fıkrası dahi; makam-ı cifrîsi 1506 (2082), bu tarihe kadar zâhir ve aşikârane (açık ve ortada), belki galibane; sonra tâ 1542 (2117) ye kadar, gizli ve mağlubiyet içinde vazife-i tenviriyesine (aydınlatma görevine) devam edeceğine remze (işarete) yakın îma eder. 'Allah’ın emri gelinceye kadar' (şedde sayılır) fıkrası dahi; makam-ı cifrîsi 1545 (2120), kâfirin başında kıyamet kopmasına îma eder.

'Gaybı Allah’tan başkası bilemez.' Cây-ı dikkat (dikkat edilecek nokta) ve hayrettir ki, üç fıkra bil'ittifak (hepsi birlikte) 1500 tarihini göstermeleriyle beraber, tam tamına manidar, makul ve hikmetli bir surette 1506 dan 1542 ve 1545 e kadar üç inkılab-ı azîmin (3 büyük devrimin) ayrı ayrı zamanlarına tetabuk ve tevafuklarıdır (uygun düşmeleridir). Bu îmalar gerçi yalnız birer tevafuk olduğundan delil olmaz ve kuvvetli değil, fakat birden ihtar edilmesi bana kanaat verdi. Hem kıyametin vaktini kat'î tarzda kimse bilmez; fakat böyle îmalar ile bir nevi kanaat, bir galib ihtimal gelebilir. Fatiha'da 'doğru yol' ashabının taife-i kübrâsını (büyük topluluğunu) tarif eden 'kendilerine nimet verdiklerinin' fıkrası, şeddesiz 1506 veya 1507 ederek tam tamına 'hak üzerinde olacaktır' fıkrasının makamına tevafuku (rasgelmesi) ve manasına tetabuku (uygun olması) ve şedde sayılsa 'ümmetimden bir taife' fıkrasına üç manidar farkla tam muvafakatı ve manen mutabakatı (uygunluğu) bu hadîsin îmasını teyid edip remz derecesine çıkarıyor. Ve müteaddid âyât-ı Kur'aniyede (Kuran’ın birçok ayetinde) 'doğru yol' kelimesi, bir mana-yı remziyle (işari manayla) Risalet-in Nur'a manaca ve cifirce îma etmesi remze (işarete) yakın bir îma ile; Risalet-in Nur şakirdlerinin taifesi, âhirzamanda o taife-i kübra-i azamın âhirlerinde (ahirzamanın o büyük topluluğun sonlarında) bir hizb-i makbul (makbul topluluk) olacağını işaret eder diye def'aten birden ihtar edildi.' "

g:
(Muhakemat):
"Dokuzuncu Mukaddeme
Ukûl-ü selime yanında muhakkaktır ki: Hilkatte hayır asıl, şer ise tebaîdir. Hayır küllî, şer cüz'îdir. Şöyle görünüyor ki: Âlemin herbir nev'ine dair bir fen teşekkül etmiş ve etmektedir. Fen ise, kavaid-i külliyeden ibarettir. Külliyet-i kaide ise, o nev'de olan hüsn-ü intizamına keşşaftır. Demek cemi' fünun, hüsn-ü intizama birer şahid-i sadıktır. Evet külliyet intizama delildir. Zira birşeyde intizam olmazsa, hüküm külliyetiyle cereyan edemez. Çok istisnaâtıyla perişan oluyor. Bu şahidleri tezkiye eden, nazar-ı hikmetle istikra-i tâmmdır. Fakat bazan intizam görülmüyor. Çünki dairesi, ufk-u nazardan daha geniş, tamamen tasavvur ve ihata olunmadığı için, nizamın tasvir-i bîmisali kendini gösteremiyor. Binaenaleyh umum fünunun şehadetleriyle ve nazar-ı hikmetten neş'et eden istikra-i tâmmın tasdikıyla sabittir ki: Hilkat-ı âlemde maksud-u bizzât ve galib-i mutlak, yalnız hüsün ve hayr ve hak ve kemaldir. Amma şer ve kubh ve bâtıl ise; tebaiye ve mağlube ve mağmuredirler. Eğer çendan savlet etseler de muvakkattır. Hem de sabittir ki: Ekrem-i halk benî-âdemdir. İstidadı ve san'atı buna şahiddir. Hem de benî-âdemin en eşrefi, ehl-i hak ve hakikat olan doğru Müslümanlardır. Hakaik-i İslâmiyet buna şehadet ettiği gibi istikbalin vukuatı da tasdik edecektir. Hem de sabittir ki: Ekmel-i küll Muhammed'dir (Aleyhissalâtü Vesselâm). Mu'cizatı ve ahlâk-ı kâmilesi şehadet ettiği gibi, muhakkikîn-i nev'-i beşer de tasdik ederler. Hattâ a'dası da teslim ediyorlar ve etmeye mecburdurlar.
Vakta ki bu böyle, şu şöyle ve o öyledir. Acaba nev'-i beşer şekavetiyle o fünunların şehadetini cerh ve istikra-i tâmmı nakz ve ibtal ve meşiet-i İlahiyesinin karşısında temerrüd, taannüde muktedir olacak mıdır? Kellâ, muktedir olmaz ve olamaz. Âdil ve Hakîm-i Mutlak'ın Rahman ve Rahîm ismine kasem ederim: Nev'-i beşer, şer ve kubh ve bâtılı, zahmetsiz yani (biselâmet-il emr) ile hazmedemeyecektir. Hem de hikmet-i İlahiye müsaade etmeyecektir.
Evet hukuk-u umumiye-i kâinata cinayet eden afvolunmaz, râh-ı adem verilmez. Evet binler sene şerrin galebesi yalnız bu dünyada en ekall bin sene mağlubiyet-i mutlaka ile netice verecektir. Âlem-i uhrada hayır, şerri i'dam-ı ebedî ile mahkûm edecektir. Yoksa âlemin muntazama ve mükemmele ve evamir-i İlahiyeye mutia olan sair enva' ve ecnas; bu perişan ve şekavetçi olan nev'-i beşeri kendileri içinde kabul etmeyerek, hukuk-u vücuddan iskat ve zulmethane-i ademe nefy ve vazife-i hilkatten tardetmek, iktiza ve arz-ı hal edeceklerdir. Bu ise bütün istidadat-ı beşeriyeyi ve âlemde saltanat sürmek ve âhirette saadet-i ebediyeye mazhar olmak için mücehhez edilen kabiliyatı ve müyulatı abes ve beyhude olmaklığı istilzam eder. Abes ise istikra-i tâmma münakız olduğu gibi Sâni'-i Hakîm'in hikmetine dahi muarız ve Nebiyy-i Sadık'ın hükmüne de muhaliftir. Evet istikbal bu davaların bir kısmını tasfiye edecektir. Fakat tamam tasfiyesi ise âhirette görülecektir. Şöyle: Eşhastan kat'-ı nazar, nev'î ve umumî hüsn ve hakkın meydan-ı galebesi istikbaldir. Biz ölsek, milletimiz bâkidir. Kırk sene ile razı değiliz. En ekall bin sene galebeyi isteriz. Lâkin hem şahsî, hem umumî, hem cüz'î, hem küllî olan hüsn, hak ve hayır ve kemalin meydan-ı galebesi ve mahkeme-i kübrası; ve beşeri, sair ihvanı olan kâinat-ı muntazama gibi tanzim ve istidadıyla mütenasib tecziye ve mükâfat veren, yalnız dâr-ı âhirettir. Zira onda hak ve adalet-i mahza tecelli edecektir. Evet bu dar dünya, beşerin cevherinde mündemiç olan istidadat-ı gayr-ı mahdude ve ebed için mahluk olan müyulat ve arzularının sünbüllenmesine müsaid değildir. Beslemek ve terbiye için başka âleme gönderilecektir. İnsanın cevheri büyüktür, mahiyeti âliyedir, cinayeti dahi azîmdir. İntizamı da mühimdir, sair kâinata benzemez; intizamsız olamaz. Evet ebede namzed olan büyüktür; mühmel kalamaz, abes olamaz. Fena-i mutlak ile mahkûm olamaz. Adem-i sırfa kaçamaz. Cehennem ağzını, Cennet dahi ağuş-u nazendaranesini açıp bekliyorlar."

binler sene şerrin galebesi, yalnız bu dünyada yalnız en az bin sene mağlubiyet-i mutlaka verecektir. eşhastan kat-ı nazar...
en az 1000 sene galebe isteriz, diyor. demek ki, islam hakim olduktan sonra bu en az 1000 sene sürmesi lazım.

amç. islamın geri kalmasının hesabını yaparken, oradaki 1000 yıl matematiksel değil. bizim gazaliden sonraki dönemi alırsan, oradan 1000 eklediğinde yine 2100'e gelir. biz aslında geri kalmış değiliz.

af. illa tarih vermeye zorlamayın kendinizi.

mr. önceki hesaba göre, kötümser tahminle 2050'de amerika kıtasında hakimiyet islama geçiyor, 2100'de de islamın hakimiyeti sona eriyor. o zaman sadece 50 yıl mı sürecek islamın hakimiyeti. bu çok kısa bir süre.

h. bu şimdi bize çok basit gelebilir. hendek savaşında taş çıkıyor. taşı vururken, diyor ki, kisranın sarayı bizim olacaktır diyor. bir daha vuruyor, kayserin sarayı bizim olacaktır. bunların arasında parallellik var. 1940larda islam neredeyse bitmiş gibi.

a. bir sene kabeye hiç insan gidememiş. 40-50 kişi ancak gidebilmiş.

h. bu zamanda böyle bir ümidi vermek herkesin harcı değil. oradaki insanlara da müthiş bir baskı var.

a. kıyametin ne zaman kopacağını bilmek dahi insanı çok huzursuz edebiliyor. demek insan sadece kendi hayatıyla değil, kendinden sonraki veya tüm insanlığın hayatıyla da ilgili.

h. insan çok sınırlı bir kapasiteye sahip.

a. üstad başka dünyalardan da bahsediyor.

g. galibiyeti mutlak tarihi olarak görelim bunu.

af. islamda galip olan şeyler daha fazla. şer dediği şeyler, tali şeyler.

g. makam tarihidir bunlar. gerçek tarih olarak görmemeliyiz.

amç. bu tür konular açıldığında ben şunu anlatıyorum: üstada talebeler soruyorumuş: mehdi nasıl çıkacak, neye benzeyecek? üstad da patlatmış. mehdi gelirse, seni vazife başında bulsun.

af. o şimdiye bakıyor. sonrasına bakmıyor.

g. sadece bir mektuba bakıp yorumlarsak, eksik kalacak. bir başka yerde de nev-i beşer bütün bütün yoldan çıkarsa, kıyameti görürüz diyor. gayba aykırıdır o şey.

Hutbe-i Şamiye

Arabî Hutbe-i Şamiye Eserinin Tercümesi
(ayet)
Bütün zîhayatlar hayatlarının lisan-ı halleriyle Hâlıklarına takdim ettikleri manevî hediyelerini ve lisan-ı halle hamd ve şükürlerini, o Zât-ı Vâcib-ül Vücud'a biz de takdim ediyoruz ki, demiş: (ayet) Yani, rahmet-i İlahiyeden ümidinizi kesmeyiniz. Hem hadsiz salât ü selâm ol Peygamberimiz Muhammed Mustafa (A.S.M.) üzerine olsun ki, demiş: (ayet) Yani; benim insanlara Cenab-ı Hak tarafından bi'setim ve gelmemin ehemmiyetli bir
hikmeti, ahlâk-ı haseneyi ve güzel hasletleri tekmil etmek ve beşeri ahlâksızlıktan kurtarmaktır.
Hamd ve salâttan sonra: Ey bu Câmi-i Emevî'de bu dersi dinleyen Arab kardeşlerim! Ben haddimin fevkinde bu minbere ve bu makama irşadınız için çıkmadım. Çünki size ders vermek haddimin fevkindedir. "
A: Hafızlıkta hala bir silsile vardır. Tarikatta da ve ilimde de bir icazet var. Bu bir diploma gibi bir şey. Bunu alabilmek için ,sadece ilmi yetkinlik yetmiyor, edeb de gerekiyor.
AMÇ: İlmiyle amel etme noktası da önemli olduğu için. İnsanlar şimdi bir şeyler söylüor. Hocanın dediğini yap, yaptığını yapma, mantığı var şimdi. Adam mütevazilik dersi veriyor, seminerden çıkarken, "sen ne anlarsın" diyor. Edepli olması, tamamlayıcı hatta zorunlu unsur.
"Belki içinizde yüze yakın ülema bulunan cemaata karşı"
AMÇ: O dönemde 23 yaşında.
" benim misalim, medreseye giden bir çocuğun misalidir ki; o sabî çocuk sabahleyin medreseye gidip, okuyup, akşam da babasına gelip, okuduğu dersini babasına arzeder. Tâ doğru ders almış mı? Almamış mı? Babasının irşadını veya tasvibini bekler. Evet bizler size nisbeten çocuk hükmündeyiz ve talebeleriniziz. Sizler bizim ve İslâm milletlerinin üstadlarısınız. İşte ben de aldığım dersimin bir kısmını sizler gibi üstadlarımıza şöyle beyan ediyorum:"
AMÇ: Sonradan söylediği şeyler, o üstadları şaşırtacak çözümler. İslam dünyasının hem analizini yapıp, hem de onunla yetinmeyip isabetli reçeteler çıkartıyor. Alimler sen hastasın deyip göndermişler. Nasıl çözeceğiz sorusuna yanıt vermemişler. Adamın hastalığını analiz edip kapı dışarı etmemiş.
M: Burayla ne alakası var?
AMÇ: Şu anlamda söyledim. Analizlerini yapıp bırakmıyor.
M: Burada konsept ne?
Ah: Şunun için bahsetti...
A: İslam aleminin geri kalma sebeplerini okuyacak burada. O hastalığı sadece tespit etmemiş, tedavisini de gösterecek.
Ah: Öyle bir tespit yapıyor ki, oradaki tüm alimleri şaşırtacak tespitler yapılyor. Hem de takdim ederken, ben size burada dersimi aktarıyorum, gibi mütevazi bir söz ediyor.
M: Bence mütevazilik yok. Gerçekten Arap alemi bizim hepimizin üstadıdır. Çünkü biz o gelenekten bu dersleri alıyoruz. Bu normal insan olmanın saygı duymanın çok önemli bir ilişkisi. Zaten iletişimin en önemli kuralı, karşıdaki insana saygı ve sevgi duymuyorsanız... Bizim İslam Kültürü nedir? Arap kültürü. Arabistanda Allah göndermiştir İslamı. Hem yer itibarıyle, hem millet itibarıyle böyle bir millete saygı duymanın önemini vurguluyor. Böyle saygılı sevimli bir ilişkiyi kuruyor.
Rz: Burada üstad enesini ortaya atmıyor. Bununla ilgili.
M: Karşıdaki insanla ilişki kuramıyorsanız, enenizi ortaya koyuyorsunuz demektir. Onun için ben hep şöyle derim: Sait Nursi, duygusal, sevgisel, sıcak İslamı insanlara bu zamanda sunuyor.
"İşte ben de aldığım dersimin bir kısmını sizler gibi üstadlarımıza şöyle beyan ediyorum:
Ben bu zaman ve zeminde, beşerin hayat-ı içtimaiye medresesinde ders aldım ve bildim ki: Ecnebiler, Avrupalılar terakkide istikbale uçmalarıyla beraber bizi maddî cihette kurûn-u vustâda durduran ve tevkif eden altı tane hastalıktır."
AMÇ: kurun-u vusta: orta çağ. tevkif etmek: durdurmak.
"O hastalıklar da bunlardır:
Birincisi: Ye'sin, ümidsizliğin içimizde hayat bulup dirilmesi."
AMÇ: Bu çok çeşitli vesilelerle ortaya çıkıyor. En kabası, bizden adam olmaz. Başka katmanlarda, başka tezahürlerle ortaya çıkıyor. En basitinden, Türk gibi bitirmek, Alman gibi başla. Birçok veçheleri var. Çok manidar bir hastalık. Kendi nefsimizde de izlerini basit işlerde dahi görebileceğimiz çok yaygın bir hastalık. Ve Osmanlının son zamanlarında, oryantalistlerin etkisiyle, geri kalmışlığın doğal sebebi olarak doğulu olmak sayılıyor. Siz doğulu olduğunuz için geri kaldınız, politikasıyl bizi ikna etmişler. Bu dönemlerde, en çok izini gördüğü, Osmanlıda sukuthu hayale uğramış, gittikçe kan kaybeden bir atmosferde bunu analiz ediyor.
A: Bugünlerde bir yazı okudum. Liberallerin özellikle çok dillendirdiği ve Mustafa filminin arkasında yatanın bir yeis olduğunu vurguluyor. Biz genelde insanları yüceleştiririz. Adeta onları tanrısallaştırırız. Veya olağanüstü özellikler vermek isteriz. Kahraman beklentisi vardır. Bu beklentiyi sürekli empoze edilen bir şeydir. İnsanların kabiliyetlerini engelleyen bir şey. Ben bir şey yapamam, bunları yapmak için süper yetenekli bir insan olmak lazım. Böylece insanları belirli bir seviyede muhafaza eden bir manipülasyon yapmaya çalışmışlar. Sıradan bir insanın bile çok büyük işler yapabileceği inancını bastırmışlar. Avrupada büyük buluşlar yapan insnalar, normal insanlardan 3 kat fazla hata yapan insanlarmış. O insanların da senden benden fark ıyok, ama onların bir iç baskısı veya ezilmişlikleri yok. Öğrenilmiş çarezsizlik.
Y: Bu öğretilen bir şey. Biz korkuyu annemizin karnındayken öğrenmiştik diyor.
A: Ahmet Altan gibi bazı insanlar bunu çok işliyorlar. Müslüman toplumlarda da özellikle, günahı ifşa ederek, bir nevi onun lezzetine müptela olmuş, kurtulmak istemiyor. Burada da bir takım insanları idealize ederek, sahabe veya evliya gibi, biraz insanüstü gvasıflar koyarak, ne oluyor? Onlar çok farklı insanlardı. Dağda yaşar, toplumun içinde değildir. Hatta Hz. Peygamberi de öyle bir konuma getirmeye çalışıyoruz. Halbuki onlar sıradan insanlardı. Ve sıradan hayatı dönüştürmeye çalışan, kompleksleri olmayan, hatalarını düzeltebileceklerine inanmış insanlardı.
Can Dündar şunu diyor. Atatürkün asıl gayesi şuydu: İktidarı semadan yere indirmekti. Dini gerek siyasalgerek sosyal alandan çıkarmaktı. Peki ne yapacaktı? Deccal din afyondur demişti. İslam toplumunda, bunu diyemezdi. Dini nereye mahkum edecek? Vicdana. İlginçtir, Can Dündar Sait Nursi çalışacak. Bana çok ilginç geliyor. Bu adam niye SN'Yi çalışacak? ASN, siyaseti bırakmış. Atatürk dini toplum hayatından dini çıkarmaya çalışıyordu. SN ise dini kalp işi olduğunu söyleyecek. O zaman ikisi birbirin tamamlayacak. CD, ideolojik olarak dinin sosyal hayattan çıkmasını isteyecek. Muhtemel olarak ben böyle bir beklenti içindeyim.
Ben aslında bunu yapmak istedim diyor. Tüm okumalarımda Atatürkün maksadı iktidarı gökten yere indirmekti var. Biz ilhamlarımızı gökten almadık, yerden çıkardık.
AMÇ: Sofya anılarında var, bütün devrimleri.
A: Burada din, sadece kalpte yaşanan bir olgu haline getirme duygusunu, bu şeyler pekiştiriyor. Sürekli idealizasyon anlayışı. Aslında sorumluluktan kaçmak.
Y: İyi niyetle de yapılabiliyor. Onlar aşağılanıyor, Kuranda. Hiçbir şey yapmayıp bahane arıyorlar. Kendisine ne kadar yaklaşırsa, o kadar çok model olmak zounda. Sen peygambersin tabi ki, yaparsın. İyi de ben de senin gibi yaşıyorum. O yüzden uzak örnek almak istiyorlar. Onlar kim ki, biz ayağının altındaki toz toprak olamayız.
M: Bu derste de ben öyle algılıyorum. Burada birinin bir şeyi seslendirmiş olması diğer arkadaşların o kapasitede olmadığı anlamında değil. Her insan da Allah bu idarkı verdiğini, ama bazı insan bazı zaman ifadelendirir. Ben yıllarca dinledim. Ama vakti saati geliyor, dillendir diyor. En büyük insan normal insan. Daha başkası anormaldir. Bu beklentiden çıkmamız gerektiğini konuşuyoruz, iki seneden beri.
Bir de, çok dahi dediğimiz insanlar, normal insanlardan çok daha fazla hata yapmıştır. Aslında bu şu manaya geliyor: insan bir şeyi bir seferde idrak edemez. Çok deneyim yapan insanlar otomatikman çok hata yapar. Çok çaba gösterdiklerini gösterir.
Ben ticari hayatta, belki faydalı olur, size anlatayım. Pazarlamacılık ve satıcılık çok zor bir zanaattir. Ama aslında herkes satıcılık yapabilir. Aslında çok olay bir şeyidr. Fakat neden insanlar bunu çok zor görürler? Çünkü satıcılık yapmanız için uzun süreç gerekir. Sizin satabilmenizde değildir o olay. Karşınızdaki insanın, size istikrar içinde güvenebilmesi lazım. Çoğu insan buna katlanamadığı için, satıcılığı çok ağır görür.
"İkincisi: Sıdkın hayat-ı içtimaiye-i siyasiyede ölmesi.
Üçüncüsü: Adavete muhabbet."
AMÇ: Sıdk: doğruluk. Adavete muhabbet, yani düşmanlıkla beslenmek.
" Dördüncüsü: Ehl-i imanı birbirine bağlayan nuranî rabıtaları bilmemek.
Beşincisi: Çeşit çeşit sâri hastalıklar gibi intişar eden istibdad.
Altıncısı: Menfaat-ı şahsiyesine himmeti hasretmek.
"
AMÇ: Yani şahsi menfaatini toplumun menfaatinden üstün görmek.
istibdat, sadece siyasi anlamda değil. ilmi, duygusal bir çok çeşidini burada kastediyor.
"Bu altı dehşetli hastalığın ilâcını da bir tıp fakültesi hükmünde hayat-ı içtimaiyemizde, eczahane-i Kur'aniye'den ders aldığım "altı kelime" ile beyan ediyorum. Mualecenin esasları onları biliyorum."
"BİRİNCİ KELİME: "El-emel". Yani rahmet-i İlahiyeden kuvvetli ümid beslemek. Evet ben kendi hesabıma aldığım dersime binaen: Ey İslâm cemaati! Müjde veriyorum ki: Şimdiki âlem-i İslâm'ın saadet-i dünyeviyesi, bahusus Osmanlıların saadeti ve bilhassa İslâm'ın terakkisi onların intibahıyla olan Arab'ın saadetinin fecr-i sadıkının emareleri inkişafa başlıyor ve saadet güneşinin de çıkması yakınlaşmış. Ye'sin burnunun rağmına olarak (Haşiye) ben dünyaya işittirecek derecede kanaat-ı kat'iyyemle derim:
İstikbal yalnız ve yalnız İslâmiyet'in olacak. Ve hâkim, hakaik-i Kur'aniye ve imaniye olacak. Öyle ise şimdiki kader-i İlahî ve kısmetimize razı olmalıyız ki, bize parlak bir istikbal, ecnebilere müşevveş bir mazi düşmüş. Bu davama çok bürhanlardan ders almışım. Şimdi o bürhanlardan mukaddematlı bir buçuk bürhanı zikredeceğim. O bürhanın mukaddematına başlıyoruz:
(Haşiye): Eski Said, hiss-i kabl-el vuku' ile 1371'de -başta Arab Devletleri- Âlem-i İslâm'ın ecnebi esaretinden ve istibdadından kurtulup İslâmî devletler teşkil edeceklerini kırkbeş sene evvel haber vermiş. İki Harb-i Umumî ve 30-40 sene istibdad-ı mutlakı düşünmemiş. Bin üçyüz yetmiş'te olan vaziyeti bin üçyüz yirmi yedi'de olacak gibi müjde vermiş, te'hirinin sebebini nazara almamış.
"
Mt: Burada bir şey aklıma geldi. Şu an islam aleminin geçmişi müşevveş diyor. Gelecek noktasında düzgün olacak diyor.
A: Onların şu anki durumu mazi olacak. İki dünya savaşı yaşamışlar. Müşevveş gelecekleri var.
AMÇ: Ortaçağ karanlığı onlar için geçerli. Bir tek son yüzyılda aşırı bir çıkışları var. Onun da içinde, kan var, gözyaşı var. Sicilleri temiz değil.
A: Kaderi ilahi. Hadisin hükmünün geçekleşmesi. Batı medeniyet, aslında sömürge medeniyetidir. Sömürgelerden aldıkları kaynakları ve insanları kullanarak bu hale geldiler. Aslında o medeniyetin aslı efendisi, o kölelerdir. Şimdi o köle, efendi oldu. Zenci bir insanın bonların başına geçmesi, kaderi ilahinin bir tecellisidir. Özellikle Afrikalı köleleri burada kullandılar.
Tabi sembolik anlamda. Obama iyi kötü anlamında değil.
Y: Adamın kültürü neyse odur.
A: Kültür olarak düşünme. Adam renginden dolayı aşağılanan bir insan.
Y: Ama hala öyle.
AMÇ: Tabloyu koyduğun zaman hoş duruyor.
H: Kölelik aslında şu annda, köle olarak daha acımasız bir şekilde kullanılıyor.
A: Ya Emel diyeceksin.
Y: Aslında çok akıllı adam bunlar. Ximdiye kadar hep beyaz çizilirdi, Amerikanın temsili olan o vahşi karakter olarak. Şimdi o gitmiş. Tablo değişti. İnsanlar biraz daha sempati duyacak. Millet acaba düzelecek mi diye bakacak. Öfkeyi azalttılar.
A: Kaderi ilahi, bulutsuz bir havada bir anda bulutları toplatır mı? Bir anda insanların kalbini değiştirir mi? Değiştirir. Bir zamanlar çok uzun sakallıydım. Herkes bana böyle bakıyordu. Bağdat Caddesinde dolaşamıyordum. Bütün olaylar, hep müslümanlar yaptı, nazarıyla gösteriliyordu. Şimdi bir Ergenekon olayı çıktı. Her şey tersine döndü. Ulusalcılar sokakta dolaşamıyorlar. Biz rahat istikbali gördük.
H: Şimdi ABD çökerse, ne derler?
Y: Manşet: Yamyam yedi. Dalga geçecekler.
AMÇ: Resim hoş.
A: Semboller önemli. Avam sembollerle hareket eder. O adamlar ne yaparsa yapsın, Allah bir kalemde her şeyi değiştirir. Mesela Bin Ladin Amerikanın adamı olduğu ortaya çıktı. Ne olur? Bir anda toplumun bakışı değişir. Toplum basit imajlarla şeyini değiştirir.
AMÇ:
" İşte İslâmiyetin hakaikı hem manen, hem maddeten terakki etmeye kabil ve mükemmel bir istidadı var.
Birinci cihet olan manen terakki ise: Biliniz! Hakikî vukuatı kaydeden tarih, hakikata en doğru şahiddir. İşte tarih bize gösteriyor. Hattâ Rus'u mağlub eden Japon başkumandanının İslâmiyetin hakkaniyetine şehadeti de şudur ki:
Hakikat-ı İslâmiyetin kuvveti nisbetinde, Müslümanlar o kuvvete göre hareket etmeleri derecesinde ehl-i İslâm temeddün edip terakki ettiğini tarih gösteriyor. "
A: Nasr der, Batı hep İslamdan aldığı şyelrele gelişmiştir: Allahın iki kanunu var: Bir sünnetullah. Bir de şeriat kanunu. İslam geleneğinde ikisinni birlikteliği anlayışı olduğundan, hem maddeten hem manen gelişmeye müsait bir durumu var. Batı, maddi kısmı oradan alarak, bir yere gelmişler. Ama İsalm tembellikten kurtulursa, kendi doğasından dolayı, çok daha hızlı gelişebilecektir.
M: Oralarda çok zor tabi. Şimdiki Batı gelişmişliği. Bir şey var. Ama ne kadarı doğru ne kadarı ayrı, onu ayırt edemiyoruz. insanlar bir peynir bir zeytin yiyor diyorlar. öbür taraftan, yiyecekleri, kimyasal gübrelerle hormonlamışlar ki, yediğinle insanı zarar ettiriyor. arada çıkılmaz bir sokak var.
a: müslümanlar da iki tarafı birleştirebilecek mahiyette olduğundan, hem dünyevi hem uhrevi saadet getirebileceklerinden, onları çok geçebilrler.
şu anki batının bankaları şişirme şeyi var. bir anda çöktü. zahire baktığında çok güçlü görünüyor. belki bunlar da öyledir. üstad bunu çok vurguluyor. deccalin ve süfyanın çalıştığı yerde, medyayla, zayıf olan gücünü çok yüksek göstermeye çalışır. aslında medeniyetin çok güçlü olmadığı. ispirtizma ile. ispirtizma, televizyon. yani manyetizma ve görüntü. zihinleri meşgul ederek, amerika böyle güçlü. insanlar hep yeis ile zannediyor ki, biz orayı asla yakalayamayız.
AMÇ: siyonizm için de öyle bir şey var. öyle bir şey ilka ediliyor ki, tuvalete girsen, adamın haberi olur. her şeyin altından bunlar çıkıyor burada. sanki hiçbir şeyi biz yapamayız. tehditi görmemek değil tabi ki, ama elini kolunu bağlı hissetmek gibi bir bağlılık yaratıyor.
m: deveyle giden bir adam, yanından araba geçerken, otomatik eziliyorsun. şıhı azam anlatırdı. bir adam 300 kilometrelik arabaya binerse, buna kalbi dayanır mı?
A: biri dedi. meşhur bir japon hikayesi var. iki çinli oturuyormuş. adam 15 günlük yolu bir saatte alıyor diyor. öbürü demiş: peki geri kalan 14 günü ne yapıyor? çok ilginç. teknoloji zaman kazandırıyor. bu zamanı ne yapıyoruz? daha çok teknoloji kullandığımızdan zamanı öldürüyürouz. insanların artık şu an zamanı yok. hani bize teknoloji zaman kazandıracaktı? insanca yaşayacaktık. ama olmadı. o teknolojinin devamını sağlayabilmek için, sürekli para harcıyoruz. kazandığımız zamanı nerede kullanıyoruz?
m. biz bunları soru işareti olarak soruyoruz. yokas, biz nasıl yaşamalıyız, bu ayrı bir konu.
h. kızılderili reisini almışlar. trenle gidiyorlar. adam diyor ki, treni durdurur musunuz, benim ruhum arkada kaldı. sırf maddiyata yönelik icatlar geliştirmiş. insanın ruhunu düşündüğü yok.
y. papalaginin bir kitabı var.
fy. 10 km hızla giden araba için de aynı durum.
m. belki çok güzel şeyleri de var. ben bunu sırf kötülemek için söylemedim. diyelim ki, eskiden çocukken bir zeytini üçe bölüp yerdik. ekmeğin üstüne toz şeker ekip su koyardık. bugün insanlar o kadar ço
k yemeğe şey ki, insanlar şişmanlıktan sorun yaşıyor.
"Ve ehl-i İslâm'ın hakikat-ı İslâmiye'de za'fiyeti derecesinde tevahhuş ettiklerini, vahşete ve tedenniye düştüklerini ve herc ü merc içinde "
a. adam diyor ki, bir tane islam ülkesi var mı zenginleşmiş. bu bizim ezikliğimiz. bunun bir sebebi, sadece bizim tembelliğimiz değil. batı medeniyetine yaklaştıkça, okadar istibtdata girmişiz.
y. bu da bizim kabahatimiz.
m. hayır yusuf ağbi, bir tespit söyleyeceğim. bazı başörtülü kızlar, sokakta sevişiyorlar. bu sefer insanlar diyor ki, takmasın o zaman. yav kardeşim o zavallı insan, başörtüsünden dolayı sevişmiyor ki. bu medeniyetin etkisinden dolayı, dayanamadığından bunu yapıyor. insan artık kendini frenleyemez hale geliyor. buna rağmen kız diyor ki, ben bunu istemiyorum.
a. yani medeniyet ona bir uyuştuurcu yedirmiş. ama kalbi orada değil başka yerde. parçalanmış bir kalp. ikilemi içinde kalıyor sürekli. batı medeniyetinin o kalplere attığı zehirden kaynaklanıyor.
y. bir kokteyle osmanlı paşası çağırmışlar. frak giyip gidiyor. ingiliz elçisi diyor ki, paşa iyi yakışmış. paşa diyor, bakma bunu giydik, altımda acem donu var.
amç. bir de elimizde hiçbir şey bırakmamışlar. örnek var mı sebebi bu. bir de verimsiz bir aşırı zekamız var. bir de dünyaya sanıldığının aksine daha fazla yöneldiğimizden. hırsla hasarete götürecek şekilde, ahireti unutturacak şekilde dünyaya sarılmasıyla. dünyaya sarılmadığımızdan değil, onların bile hayal edemeyeceği kadar daha geniş bir hırsla dünyaya sarıldığımızdan. ama müslümanların kusurları bu dünyada çekiliyor. o yüzden tokat vuruluyor. bu da şefkati gereği.
mt: daha mı fazla dünyaya bağlanıyor demiş üstad. neden?
m. buradaki versiyonu kavrayalım. adam babadan gelmiş sanayici. adım adım gelmiş. her türlü özelliğini biliyor. kültür olarak yetişiyor. sabri ülkerin fabrikaları çok küçüktü eskiden ama adam o çekirdeğin içinde yetişmiş. çok himmeti olan bir insan. adam ir ömür vermiş. biz diyoruz, kolaycana yapar gideriz diyoruz. bizim çalışan işçi arkadaşlarımız şunu düşünüyor: benim hakkım vs. tamam ona bir şey diyemeyiz. ama firmanın kaç tane batak verdiğini kimse düşünmüyor. veya bugün 1 saat kaytarsam diyor. tek belli olmasın diye telefon etmeyeyim diyor. ama memlekete giderken de patron bana izin versin diyor. uzun vadeli düşünmüyoruz.
h. daha çok çalıştığımızın kanıtı. bizimkiler haftasonu dinlemez. gece çalışır. bir avrupalıyı çalıştıramazsın. şu anda bile, iş için 4 saat yollarda. avrupalılar çok daha az çalışıyor. ama müthiş bir ekonomi zihnimizde. bir şeyi iş için yapıyorsak, meşrudur. mesela derse gidiyorum desem, kıyamet kopar. ama işe gidiyorum desem, bir şey olmaz.
y. ali ağbi anlatıyor. gelin işe giderse çocuğa kayınvalide bakıyor. ama derse gidiyorsa bakmaz.
h. bizim milletin zihniyeti bu. toplum oy verirken bile cebini düşünyor. bizim toplum en çok dünyaya sarılmıştır.
amç. tüm islam alemini anlatıyor. biz daha çok yöneldiğimiz için, hırs gösterince hasaret oluyor.
a. 7. nota 17. lema "aya zanneder misin ki..."
m: biz iyi niyetliyiz. başkasıyla ilgili menfi bir şey düşünmek bize çok ters geliyor. ama adam ticareti elinde tutabilmek için, başkasının önünü nasıl keserim diye binbir yol düşünüyor. seni öyle bir takla attırıyor ki, bir tane mal var. naylon. bunun girişi 3.5 milyon. adam girişi fiyatına veriyor. sonra tuzağa düşürüyor, başka bir şeyi sana daha yüksek fiyata satıyor. batı medeniyeti, sadece müspet üretmekten kaynaklanmıyor. menfi desiselere dayalı. hürriyet getirdim diyorsun, peki ırakın petrol bağlantılarıyla ne alakan var senin? şimdi kimse onlara inanmıyor. artık amerikayı rusya gibi emperyalist olarak görüyor herkes. kimse inanmıyor.
amç. kastamonu lahikasında çinle amerikanın zihinsel ortaklığından bahsediyor üstad. oryantalizm öyle işlemiş ki. stokholm sendromu, tecavüzcüsüne aşık kız sendromu. kafamızda takke, üstümüzde beckham forması. malezyada gördüm bu adamı. takke de var, forma da var. adamla konuşuyorsun ikna edemiyorsun. medeniyet getirdi bize ingilizler. vipde bir numara kraliçe diyorsun. nasıl kabul ediyorsun? oradan da kaşınmıyor. biz orangutandık diyor.
y. misyonerlerin en tipik giriş noktası, bak işte avrupa ileride müslümanlar geride. en basit girişi.
amç. onlar şöyle bakıyor. ispanyollar amerikaya inince şöyle iki taraflı bir yaklaşım yaşamış. bunlar bize benziyor, ama hayvan gibi. bizde alet var, giysi var. bunlar herhalde insan hayvan arası bir şey olsa demişler. bunlar tüfeği ateşleyip adamı öldürünce, bunlar da şöyle düşünmüş. bunlar yarı tanrı olsa gerek.
y. onların tanrı mitolojisinde atın üzerinde insan, işte tanrı bu diyorlar.
amç. bizim batıya bakışımız böyle. yerli gibi bakıyoruz. amerikada ben çok ezilmiştim. çok dirençli gittiğim halde. ny'de trenleri öyle bir yere koymuşlar ki, çıkar çıkmaz, dev gökdelenleri görüyrosunuz. bunu insan yapmışsa, ben insan olabilir miyim? her şey düzgün, dümdüz. adam resmen diyor ki, burada ezil. ama bu imajı veriyor onlar. hayranlığımız hep öyle oldu. amerikanın eyaletlerini ezbere biliyordum. türkiyedeki pek çok şehirleri bilmediğim halde.
y. şunu da eleştirmek lazım. osmanlı son dönemlerinde olmuş ya. avurpaya gidenler hayranlık yaşayıp yazmışlar. hakikaten bu normal. bunu anlamak lazım.
a. islam düşüncesinin önde gelenleri, afgani, abduh. o tarafa gitmişler. ağızları açık kalmış. batıya en fazla vuran efganidir. o bile, adamın teknolojisini almayacaksın demiyor. ama bir yandan da onlardan gelen ne varsa, bir bit yenği vardır.
amç. bu başkaldırı bir tek bediüzzamanda var. herkesin karamsar psikolojide olduğu. bir de islamdan aldıkları ahlaki dokuyu da geliştiren bir duruş var. onlar bizden daha müslümanca tavır takınıyorlar. dürüstlük, doğruluk. o anlamda söylüyorum.
y. belgesel izlemiştim. şu an doğu toplumunun yaşadığı psikolojisini, ortaçağda tam tersi bir psikoloji var. hristiyanlar, biz artık çok geri kalmışız. dünyayı bırakalım. ahirete çalışalım. ilk korkuyu şöyle yeniyorlar. bir türk gemisine biniyor. gemi dalgalanırken, türkler okrkuyor. adam hayret etmiş. bunu ilk romanlarrında türklerin korkabileceğini yazıyorlar.
amç. en karanlık dönemde rusyada esaretinde bile üstad hiçbir zaman ezik psikolojiyle bakmaşı. kendisi esraeti yaşadığı zamanda, ölüm tehlikesinin en bariz olduğu anda bile, bakış açısı ezik değil. ümitsizliği hiç içinde barındırmamış. neden? hakikatle bağlantısını kurduğundan, görünen yüzle bağlanntıyı önemsiz görüyor. ben size bakmıyorum diyor ümitsiz çevreyi görse. gelecekteki nesle konuşuyorum diyor. her döneminde böyle üstad. 30unda, 80inde. bir sait ölse, 1000 sait kalır diyor.
h. üstad diyor ki, ben hemcinsimle iftihar ediyorum. insanoğluyla iftihar ediyorum.
a. insaniyete verilen bir nimettir. nasıl arının eline bal verir. elhamdülillah.
h. insan olmanın sebeiyle, meleklerden üstün kılmış. hepsi allahın vergisi nasıl olsa. niye ezilsin ki?
amç. bir yerde üstad diyor ki, bunlar dünyayı imaret için yaratılmışlar.
h. mesnevide diyor ki, kafir zenginler, sepetle tezek taşır hamama. ve övünürler, ben daha çok taşıdım. müslümanlar, o hamamda ısınan adamlar. ısınınca kirler dökülür. müslümanlar bu dünyada temizleniyorlar. içeride kalmış aşağılık kompleksleri olsun, onlar açığa çıkıyor. onları da kafirler sayesinde yapıyor. biri zulüm ediyor. bazen adamlar kendine zulüm eden adama dua ediyorlar. bir hastalık sayesinde şafinin ne demek olduğunu anlamıştır. mevlananın bakış açısıyla baktığında böyle. sen terakki ediyorsun.
rz. ilim müminin yitik malıdır çinde bile olsa alınız diyor peygamberimiz. niye? çünkü çinin malı değil, ilim. allahın bir kanunu. tüm insanlıkla beraber müslümanların malı.
rz. fakat toplumda hep bu eziklik empoze ediliyo. buna karşı konulacak yolu, bu malların hepsi bizim.
y. aslında üretilen her bir alet. tabi sadece teknoloji üretilmiyor, onun kültürü de yanında geliyor.
a. biz niye eziklik yaşıyoruz? bunu ben yapamadığım için. aslında burada bir gizli şirk yatıyor. o sonuçta kimin malı? allahın mülkü. o ahikati allah herkese gönderiyor. niye o söyledi? ben söylemedim?
mt. aslında bu bakış açısı bizim dünyevilik hırsımızı gösteriyor. biz enaniyetimizden dolayı onların karşısında eziliyoruz.
a. lenin bir köye gitmiş. açız diyorlar. isteyin bakalım allahtan verecek mi? ne oldu verdi mi? demiş. yok. benden isteyin bakalım. ekmek ver ver. o da getirmiş kamyondan. ihtiyar çıkmış demiş: allah böyle verir. senin gibilere gurur verir, bize de ekmek verir.
amç. afaki hareketlerin hepsinin mağlup olması, risalei nur gibi enfusi hareketlerin başarılı olmasının altında bu var. siyasal islam -afaki hareket- neyle yola çıktı? batılı ne yaparsa, ben de onu yaparım. mercedeslere bindik. onların yaptığı her şeyle kendimizi ölçtük. sonunda iflas ettik. kendi üstünlüklerimizi unuttuk. onlar tenis oynar. ben de oynarım. bilmeneli mayo. gelinen noktada resme manen de mağlup olduk. bizim üstünlüğümüzü yeniden keşfetmeye ihtiyacımız var.
y. bunu da mistik dinlere havale ettiler. budizm vs. portesto müzikleri var. batı medeniyetini eleştirmek için hiphop üretiyorlar. onları da satıyorlar.
m. onu islamiyetten daha iyi buldukları için değil. daha materyalist bir inançla tatmin etmek istiyorlar. o da bir yerde tıkanacak. bir de medeniyet çok zor bir konu. batı medeniyetinin prensipleri itibarıyle, islam medeniyetinin prensiplerini kıyaslayarak farkını tanımlıyor üstad. pratikten çıkarsak, bazı sorunlar yaşayabiliriz. insanın gezmesi, oynaması, tozması gerekiyor.
geçen gün hürriyetçi bir vakıf şunu anlatıyor. ben şimdiki insanları anlamıyorum. başörtülüüyü okula sokmuyor. bu insanlar eski devri terketmek istiyor. biz evimizden çıkalım. medeniyeti tercih edelim. siz bu insanları kovuyorsunuz. bu manyaklıktır diyor.
ama diğer tarafını da söyleyeceğim. atarken tutarken de gerçekçi olmamız lazım. benim anam sabahleyin koyuna gidiyordu, sonra harmana gidiyordu. şimdi sen o kadını çalışmıyor da evinde yuvasındadır deyip de.
h. ama toplumsal çalışmıyordu.
y. ağbi onun patronu yoktu.
amç. mimsiz medeniyet taifeyi nisayı yuvalarından çıkarmış.
m. bunlar başka insanları itham etemk için kullanılmaz. bakınız atıp tutmakla çözülmez. şimdiki insanlar eğer şehir hayatıynda yaşayacaksa, çalışmayan bir kadınla yaşamak ciddi bir problem.
h. hangi geçim?
m. her ne geçim olursa olsun.
h. geçim eksenli düşünürsen, bu işin içinden çıkamazsın.
ym. evde durup televizyon seyretmesi, neyin mübarekiyeti. 1 saatlik çalışlacak şite akşama kadar durursa, ne yapar? bunun neresi fıtri. yuva buysa, ben böyle bir yuva istemiyorum.
y. bu da ayrı bir sorun. bahçesiz evler. böyle bir evde kadın ne yapar?
h. zaten her tarafı yamuk da nereyi düzelteceksin?
m. bakın şu bunalıma gireriz. çıkmaz sokak olarak görürsek, bunalıma gireriz.
ah. çalışmanın tersi sadece evde durmak değil ki. başka bir sürü aktiviteyle değerlendirebilirsin.
y. evin dışına nasıl çıkabiliyor kadın? ya çalışıp çıkarsın ya evde oturursun.
amç. yuvalarından çıkarmış derken, yuvası neresi bunun? sosyal aktivite de bundan farklı değil ki. yuva nedir? çocukların eğlencesi diyor, onun iştigalinin tanımlamış. kadının islamiyetteki rolü, asrı saadete bakmak lazım.
m. bakın da ne görüyorsun?
y. bu ciddi bir problem.
a. bu problemin kaynağı, dışarıda bir şeyi tatmin emeye çalışıyorsa, kadın fıtratının değişmesi vardır. kadınların çalışması maden ocağında başlamıştır.
y. köydeki kadın çok rahattır. su getirir, fırına gider. kışın otururlar. kadının sıkılmaya vakti yok. depresyonu yok. problem şu. dört duvar arasında yapacak işi olmayan kadın ne yapacak? insan fıtraten toprağı görmek isityor, dışarı çıkmak istiyor. insan için en büyük lezzet üretmektir.
a. üstat bir yerde tesettür risalesinde diyor ki, bayanlar, sırf geçim derdinden erkeklere esir olmasınlar, köylü kadınlar gibi rızıklarını tedarike arsınlar.
vakayı görmek lazım. çalışmak isteyen kadınların büyük bir yüzdesi niye çalışmak istiyor? gerçekten? ihtiyaç olduğundan mı, yoksa ekonomik bir serbestlik istemek için mi? erkeğe diklenmek için mi? bunları da görmek lazım.
y. abi çalışmayanlarda sorun var.
a. ben ders yap, sohbet et, aktivitelere git.
amç. orjinaliini okuyalım.
a. adam eve gelir, güler yüz göstermez. ama işe giderken sürekli süslenerek gidiyor. orada insanlarla iletişim içinde.
bir açık oturum dinledim. nuray mert vardı. hepsini susturdu. ve o kadar hayasız ki, konuşturmuyor karşıdaki insanı.
amç. "sefih erkeler hevesatlarıyla kadınlaşırsa" bizim ezberimizi bozan bir şey. erkek çok sefihse, maçolaşır değil, kadınlaşırsa. bütün hayatını kadına endeksli yaşırsa. " ozaman açık saçık kadınlar da hayasızlıkla erkekleşir."
y. okuyan erkekler kadınsı davranışlar geliştirir. okuyan kadınlar da erkeksi davranışlar geliştirir.
a. eroin bağımlısı insan, onu elde etmek için, bir adamın ayağını yalar. bir adam şehvet düşkünüyse, onu elde temek için, her türlü zilleti yapar. zillet kadının tavrıyken, erkek zillete düşüyor. kadın onun zilletini görünce, kadın onu kullanmaya başlıyor.
"... hayatı ailede. temizlik ziynetleri. lazımdır ta dayansın.
a. kadınlar bizim köyde bir tarafta yüzerlerdi. erkekler başka bir tarafta. dindar bir toplum değildi. ama ne zaman, feminizm diye ortaya çıktı. erkeklerin yanında yüzmeye başladılar. şimdi insanlar yüzlerine bakamıyor. trabzonda bir adam, yan baktı diye, adam çekmiş tabancayı vurmuş.
amç. avrupada düello gibi şeylerle o ahlak korunduğu için diyor.
"mütebessim meyyitelerin..."
a. bir de orada rahmete muhtaç diyor. adeta insanları yalvarıyor. insanlar bana baksın diye onlara istiyor.
amç. bir amerikalı kadın vardı. bu sex and the city kadınlarını anlatırken, bunlar çok yakın zamanda, koca koca diye ağlamaya başlayacaklar. 5-10 bin dolar kira ödeyen, her gece paralarıyla birini tavlayabilen kadın tipleri bunlar. 40ına kadar, harcadıkları paranın iki üç katını artık erkek bulamadıklarından psikologlara dağıtıyorlar.
y. kadın o psikolojik ihtiyacı var ya, bir erkeğin yanında olmak. bir yaştan sonra, artık çıldırıyordu diyor. yalnız yatmak istemiyorum diyor. cismi anlamda değil. manevi olarak.
amç. çok ihtiyaç duydukları kocayı da bulamazlar. açık saçıklık nedeniyle.
"... haşiye: tesettür risalesinin ..."
tek hükmü bundan yemiştir üstad. üstad beni iki şey için, bir ayet-i kübra için, bir de tesettür risalesi için bana 30 yıl eziyet çektirdiler. ben geleceğim bugün, bu memlekette çarşafları indireceğim, balolara sokacağım bunları.
başörtüsünün böyle bir turnusol olduğunu da unutmamak lazım. benim ayetlerimle dünya arasında sıkıştığınız zaman ne yapıyorsunuz, allah test ediyor. sen namazla, faizle, başörtüsüyle dünya arasında sıkışıyor musun? hangisini tercih ediyorsun?
mr: bayan arkadaşlarımızın sıkıştığı nokta şu: aile diyor ki, senin çalışman lazım. şu an yirmi yaşında bir hanım var. beş sene sonra evlilik yapacak. senin maddi özgürlüğün olması için, aile baskı yapıyor. bayanlar ailesiyle olan imtihanda daha sıkışıyor gibi görünüyor bana.
amç. o çocuklar değil mesele. lise talebelerini, zübeyde hanım da başörtülüydü diye yürüttüler. kim yürüttü? ben o adamı hedef alıyorum. mesele şu: birilerinin bize bu cihetle baktırması lazım. biz sadece zulüm, mazlum açısından baktık. allah bize böyle bir mesaj veriyor olabilir mi?
m. bizim köydeki insanların tümü başörtülüydü diye onların yuvada olduğunu söylemek, bu da basit olur.
a. bir üniversite mezunu çalışan bir kadının yetiştirdiği çocukla, hiç üniversite mezunu olmayan fakat dindar bir kadının yetiştirdiği çocuk arasında baksak. üniversite mezunu bir fayda sağlamıyor. fakat dindar bir ailede çocuklar çok daha terbiyeli oluyor. gerçekten çok grifit işler.
m. ben grifitliğini vurgulamak istiyorum.
genç kardeşimiz söylüyr. biz erkekler arasında itaat etmenin bir kültür olduğunu söylüyoruz. bir kadın, eğer gerçekten itaat edecekse, bunu kendi iradesiyle, tercih yapabilirse, bir anlamı olur. tercihsizlikten, dolayı bu bir hürriyet midir? ben net konuşamıyorum. köyden gelmişim. ama hakeza. bir ara benim asker arkadaşı geldi. ne güzel tuzlada villalar var. çocuklar da oynar. fıtri fıtri dedi. sen manyak mısın dedim. sen delimisin? niye? ne fıtrisi lan? şehir hayatında bir villada yaşamanın kaç paraya mal olduğunu biliyor musun? okumuş risale, ayakları yere değimiyor, ciyak ciyak bağırıyor. şehir hayatında en makul şey, apartman hayatında yaşamak. bahçeye bakmak var ya.
amç. son derece fıtri.
y. dışarıya gösteriş için yapan ayrı. insan eşelemek istiyor toprağı.
m. evde saksıda çiçeğe bakamıyoruz ya. konuşurken çok güzel konuşuyoruz da, ayaklarımızın yere basması da çok önemli. ben de gençlikte aynı fikirleri attım tuttum. sonra düşündüm. benim annem, teyzem çalışmıyor muydu? realitesiz bir kıymeti yok.
amç. benim hayata bakışım şu. bir kitabına uydurmak için vesile bulmak kolay. kitabı koyup,ben ne kadar uzağım diye bakıyorum. realiteye buladığın zaman, o işin tricklerini bulmaya çalışıyorsun. var mı zaruret var. kitabı orta yere koyduğun zaman, benim nefsimin mesafesi hemen sırıtıyor.
m. ya kardeşim illa yauzaklık ölçmek zorunda değilsin, yakınlığını ölç.
o zaman ne olursun? hep kompleks, eziklik olur. hep bu psikolojiyle yaşarsın.
amç. hakikate karşı. alimler, ne kadar biliyorum değil, ne kadar bilmiyorum dan ölçermiş.
m. bu mentailet bizi o psikolojiye sar. ben mal varlığımı başkasının mal varlığına göre ölçeceğim.
y. herkesin kişisel algıladığı bir şeydir.
a. hakikat derken neyle kıyaslıyorsun? hedef söylemen lazım.
amç. benim algım şu. islamiyetin söylediği hedefleri koymaya çalışıyorum.
a. şöyle bir soru sorayım. hiç yaklaştığını hissediyor musun?
amç. tabi ki hissediyorum. öyle bir ümitsizlik değil bu. realiteyi koyduğum zaman, realiteyle aramda bir mesafe kalmıyor. ama hakikati koyduğum zaman aradaki mesafeyi görebiliyorum.
m. mutlaka. bir insanı ne kadar severseniz aslında o kadar da uzaklaşırsınız. birbirinizi seviyorsunuz diye, o insanla bütünleşip kaybolmanız anlamına gelmez. bilakis, anladıkça, farklılaştığınızı da hissedersiniz.
amç. takva ile amel i salih meselesinde. hangisi öncelenmeli? takva. realitelerle uğraştığımızda, kendimize bir gerekçe bulmak için son derece tetikteyiz.
kendim için söylüyorum.
m. bence bu çok güvensiz, menfi bir ilişki.
mesela harama nazar etmemek neticesi itibarıyla müspet bir davranıştır. aynı ibadet etmiş duygsunu yaşar.
amç. şeytanla dans etmenin riskinden bahsediyorum. ehli dünyayla aramızdaki dere pek derindir diyor üstad. ya dalalete düşeriz. bu çok riskli bir şey. sadece diyalogu küfre karşı değil de, ehli dünyaya karşı da yaptık. sosyete hizmeti yapmaya çalıştık. meyhaneye girdik. az daha biraya kaydık. kendin kalabilmek, değerlerini yaşayabilmek için, hayatın gerçekleri dediğimiz realiteleri, yani mevhumeleri reddedbilmemiz lazım.
mr. şu anda realite hakikatten uzak mı? 1400 senedir var olan islamın yaşanması, hakikatten uzak mı, yakın mı? eskiden var olan şartlara baktığımızda, realite şunu gösteriyor. her ne kadar islama uyulmuşsa, o kadar güzel neticeler alınmış. realite bunu gösteriyor aslında. sorun, sadece kendi teyzemiz, annemizle kıyaslamamızda. tüm anne ve teyzeleri değerlendirdiğimizde, hakikat ortaya çıkıyor.
amç. realite içinde, diyorlar ki, bir gün bizim tanrılarımıza tapınmaya izin ver. biz altı gün sana tamamen tabi olalım. orada şöyle olabilirdi. anahtarları bir alayım. sonra ben işi rayına koyarım. realite dediğimiz şey, bize bir konjönktür koyuyor. şu şartlar dahilinde, hayatın ihtiyaçları bize bir konjönktör sunuyor. bizim yaptığımız şey, allahın istekleriyle ne kadar bağdaşıyor?
a. ali muratın dediğini bir anlamak lazım. başlangıçta söylediğimiz o psikolojik baskı meselesi vardı. biz yapmayız, hissi. realitelerde bunu bize empoze ediyor manasında mı diyorsun?
h. hz. ayşe deveye binmiş tüm cemaati peşinden sürüklemiş bir kadın. hz. sayfiye validemiz de erkeklerin başına geçme demiş. yanlış bile olsa ona cüret edebilmiş peygamberin hanımı bu. çocuklarının anası olacak. kocasının dostu olacak. enerjisini nereye verecek? yoksa bunu genelleştirmemek lazım. çalışmak, bunlar mesele değil.
y. kadının çalışmaması diye bir şey olabilir mi? olamaz.
rz. ağbim realite diye, dini kendi arzularına uydurmaya çalışıyorlar.
medeniyet planı burada daha önemli.

29. Mektub 6. Kısım

"Beşinci Desise-i Şeytaniye: Ehl-i dalaletin tarafgirleri, enaniyetten istifade edip, kardeşlerimi benden çekmek istiyorlar"
A: İlginç bir tabir kullandı: Ehli dalaletin tarafgirleri. İnsan ehli dalalet olabilir, fakat bunu kendine meslek edinenler problemli. Yani sapıklığı, batıl yolu veya şöyle diyelim, hakkın karşısında olmayı, hak derken burada din manasında söylüyorum, yoksa doğruluk manasında değil. Ehli dalalet içinde de dürüst insanlar olabilir. Tarafgirlik nedir? Takım tutmak gibi bir şey. Fakat bir de şu var, bir tarafı kendine muhalif görmek. Bir muhalif olmadan tarafgir olunmaz. Kendini, hakkın muhalifi olarak görür daima. Bu mücadele vardır, bilerek kasıtlı olarak yapılıyor.
Af: Nasıl tarafgirle mesleği bu kadar birbirine yaklaştırdın? Meslek edinmesi, daha ciddi bir problem. Tarafgir olması, o kadar problem mi? Aynı kefeye konulabilir mi?
A: İnsan ehli dalalet olur. Bilinçli değildir tam. Tarafgirlikte adamın heedfi vardır. hedefi, falancanın muvaffak olmaması, hep ben muvaffak olayım. Bir nevi, küfür bir millettir sözü var ya. Onların hepsi hakkın karşısında olmak amacındadır. Çok insan var ki, ehli dalalettir. Fakat sana karşı bir zıddiyeti yok.
Af: Ben şöyle anladım. Tarafgir olmakla, ben buyum diye etrafa kendi görüşlerini empoze etmek.
A: Evet. Niye bunu vurguladı? Kardeşlerimi benden çekmek istiyor, diyor. Kasıtlı hareket etmek istiyorlar.
Ah: Zayıf noktasını buluyor, enaniyet oradan gidiyor.
Af: Ehli dalaletin tarafgirleri, ne tarafta olduğu beli değil, ama ehli din birisi, nefsine uyarak dalalet tarafına uyarak bir çıkışta bulunabilir mi?
A: Evet bunu da söylüyor. Kıskançlık damarıyla, hatta ihlas risalesinde bilmeyerek ehli dalaletin tarafında olabilirsiniz de diyor. İnsan enaniyetin tarafı olursa, o zaman ehli din bile olsa, ehli dalalete hizmet edebilir. Bu bilinçli bir hizmet değil.
Ön: Olmuş bir olay var onun üzerine diyor. Nedir o olay?
A: Meşhur bir hoca var, bunun oğlu, üstadın talebesiyken, nedense bir müddet sonra, o hoca vasıtasıyla, ehli dalalet bu kişyi kullanarak, muhalefete başlıyor. Cengizle Hülaguyu getirmiş, bunları tavsiye etmiş. Üstad çocuğa bir şey demiyor. Alim zata laf ediyor. Artı, hapishanede iki ağbinin münazarası meselesi var. Belli bir zaman sonra, üstada muhalefet etmiş. Üstad bidattır diyor, Latin yazısı. Sonra üstad Latin yazısıyla yazmaya başlayınca, o demiş, sen bidaya düşüyorsun. Üstad sonra gönül almaya gitmiş, araları düzelmiş. Üstad halkın durumunu gözeterek, onların risaleden istifadesi olsun diye bu yeni alfabeye müsaade etmiş.
"Hakikaten insanda en tehlikeli damar, enaniyettir "
A: İnsana bir cümleyle enaniyete dokunup, alevleniyor, hemen kavga ediyor. Öyle bir damar ki, dokunsan oraya hemen yumuşar. Fakat biraz dikine git, hemen şiddetleniyor, çeker vurur.
Ama çok asabi eöldürmeye giden bir insana, enaniyetini koşuyorsun, yumuşayabiliyor. O yüzden tedavi edilmezse, çok ciddi problemler doğurabiliyor.
Ah: Çok çabuk manipüle edilebilen insanlar oluyorlar.
A: Evet, hem de en zayıf damardır bu. "ve en zaîf damarı da odur" Herkeste olan bir şey bu.
"Onu okşamakla, çok fena şeyleri yaptırabilirler. Ey kardeşlerim!
Dikkat ediniz; sizi enaniyette vurmasınlar, onunla sizi avlamasınlar. "
enaniyette vurmasınlar. Yani enaniyet yaparken sizi avlamasınlar.
"Hem biliniz ki: Şu asırda ehl-i dalalet eneye binmiş, dalalet vâdilerinde koşuyor. "
Burası bize aslında çok ağır gelen bir nokta. Fakat kendimize bununla bakmalıyız.
Ene insanları, dalalet vadilerinde koşturuyor. İnsanı sapık yollara götüren, tamamen enedir. Enenin, şeyidir. Kendine güvenmek, veya kendini önceliyerek, veya kendine bir makam vererek. Veya şeytan gibi uluhiyet iddia ederek.
"Ehl-i hak, bilmecburiye eneyi terketmekle hakka hizmet edebilir"
Demek ki, eneyle hakka hizmet edilmez. Siyaseti üstadın terk etmesinin sebebi bu. Çünkü siyasette mutlaka eneler birbiriyle çatışır. Çünkü muhalefet etmek zorundasın. Muhalefet edince de işin içine ene giriyor. Eskiden halk talep etmeyene verirdi. Şimdi tersi.
Ah: Aslında bu üstadın iman hizmetini tanımlamasıyla örtüşüyor. Şeytanın bile itiraz edemeyeceği bir şekilde hizmet etmek gerekir diyor. Halbuki siyasetin doğasında olan bir şey.
A: Evet, siyaset dünyevi iktidarı da gerektirdiği için, tarafgirlik, rekabet doğacak.
"Ehl-i hak, bilmecburiye eneyi terketmekle hakka hizmet edebilir"
Hakka hizmet, ancak eneyi terk etmekle mümkündür. Bunu yapmayan bir insanın hakka hizmet ettiğini iddia etmemesi lazım.
Kendi içimizde, bir şey hissediyorsak, orada dikkat edeceğiz. Hz. Ali'nin tavrı çok iyi bir örnek. Adamı savaşta öldürecek. Fakat düşmanı suratına tükürüyor. Ene karışıyor. Hemen kılcını kınına koyuyor. Seni öldürsem, öfkem işin içine karışacak. Kendini öfkelendirdiği için öldürdü zannına bile, ona girmiyor.
Rz: Ama kendisi de öfkelenmiştir herhalde.
A: Öfkelenmese bile, öyle anlaşılabilir.
Rz: Fakat o zaman, sadece kendi iç denetimin değil, başka insanların da ne diyeceğini düşünüp ona göre hareket etmek gerekecek. İçinde belki, tükürdü diye, kızgınlık hissetmemiştir diye düşünüyorum.
A: Orada eneye ait bir alan girdi. Hz. Ali ayetleri doğru okuyor. Bediüzzaman siyasete girseydi, enesiyle mi hizmet edecekti? Fakat siyasette o algılama hakim oludğu için, istemez. İnsanlar, bu adam menfaati için bile böyle yapıyor diye algılanacak, bunu reddediyor. Niye hiç hediye almıyor? En sadık talebelerinden bile hediye almıyor. Fiilen de bu tavrı reddetmek istiyor. Hediyeleşmek sünnettir diyebilirdi, almıyor, o zanna kapı açacağı için onu da kesiyor.
Zk: Üzerimizde bir şeair vasa, o zaman kendimize olanın dışında İslama karşı da bir sorumlulğumuz da var.
A: Bir toplumda öyle bir algı içine girilecekse, onu yapmamak lazım. O yüzden hususi muhataplıkta, onu yapmaman daha doğru olur. O da nur talebelerinin bir mesleğidir.
Af: Hediye kabul etmezken, enaniyetinden dolayı kabul etmediğin ortaya çıkmaması lazım.
"Ene'nin istimalinde haklı dahi olsa; mademki ötekilere benzer ve onlar da onları kendileri gibi nefisperest zannederler, hakkın hizmetine karşı bir haksızlıktır."
A: İşte dediğin yere geldik. Onlar da kendileri gibi nefisperest zanneder. O yüzden haklı dahi olsan, eneyi terketmek gerekiyor. Bu zaman öyle.
Benim kafamda bir şey var. Üstad bunu söylüyor da, buraya girer mi diye. İmam Şafiinin bir sözü var: Mütekebbire tekebbür sadakadır. Diyelim ki, bir adam geliyor seni ezmek için hava atıyor. Ona karşı sende olan bir vasfı söylemen, onu küçük düşürmen sadakadır. Acaba o buraya girer mi?
Zk: Dışarıdan nasıl gözükecek kibirlenmesi?
Rz: Orada bağlam farklı sanki. İzzeti korumak için yapılıyor gibi geldi bana. İzzet de Allahın verdiği bir vasıf. Orada gururla üzerine gelmesi, seni ezik duruma düşürmesi, o zaman bir müslüman olarak ayağa kalkıp, tüm haşmetiyle meseleyi ortaya koymak, izzeti korumak.
Af: Ben demezsin, biz dersin.
A: Yeni ve Eski Saidin arasındaki farkı anlamak için bu önemli. Alimlere karşı çok ağır sözler söylüyor bazen. Fakat yeni Said döneminde böyle yapmıyor. Asker geliyor, höt diyor, hiç sesini çıkarmıyor.
Rz: Ben şöyle anladım, Rıza sen eşeksin dese, ses çıkarmam. Fakat müslümanlar senin gibi eşektir dese, o zaman ayağa kalkarım.
Md: Bu zamanda o kadar ukalalalık aşmış ki...
Rz: Valla ben dayanamıyorum. Otobüste konuşulunca, bazen Ergenekondan laf atılıyor. Hemen cevabını veriyorum. Müslümanlar adına olursa, tabi müdahil oluyorum.
Zk: Eski Said döneminde haklı da olsa ,kısmına giriyor. O zaman hizmet vazifesi tam yok, müslümanca yaşayış gayesi var. Mesela, yeni Saitte, Risale hizmeti var, eski Saitte böyle bir şey yok, ferdi bir davranış var.
Md: Biraz da sonuca bakılır gibi, geliyor bana. İngilterenin işgali sırasında verdiği cevap sonu nereye varacak? Fakat kendisini gözeten askere diklense nereye varacak?
Rz: O dünyevi bir kıyaslama.
Md: Ondan sonra nurculara laf edilecek, üstad pek çok yerde diyor, beni "yeter" dedirtmek için bunu yapıyorlar. Orada
Rz: Şahsı manevi adına düşünmek lazım, o zaman.
A: Düşünelim inşallah biraz daha.
"Bununla beraber etrafına toplandığımız hizmet-i Kur'aniye, ene'yi kabul etmiyor. "
Böyle bir hizmet var, biz de etrafına toplanmışız. Fakat bu eneyi kabul etmiyor.
""Nahnü" istiyor. "Ben demeyiniz, biz deyiniz" diyor. "
Hizmete ait bir şahsiyetime karşı laf edilirse, ona karşı hiçbir tavrı kabul etmem diyor üstad. Fakat şahsıma karşı yapılan hakaretleri hoşgörüyorum diyor.
H: Zalim hükümdarlar karşısında hakkı söylemekte şehit sevabı vardır. Zalimlere karşı, genelde bunlar firavunane insanlar olur, mütekebbir. Güçsüz adam mütekebbirlik yapamaz. Ona karşı ezik durmak, kendi taşıdığın misyonu da ezdirmek demektir. İngilizlere dediği o tabir de çok önemli.
İzzet bakımından, bizim İslam'la şereflenmemiz, bizim kendimiz olarak değil de, temsil ettiğimiz şey, bu dünyada en şerefli yerdir. O yüzden hiçbir zaman dinimize saygısızlık edene karşı altta kalmayacağız.
A: Mütekebbir kibirlenen, kendisini yüksek gören anlamında.
H: Bazen mütekebbir büyükler anlamında anlaşılıyor. Firavun bir mütekebbir mesela.
A: Hz. Ebubekir, Resulullaha ve Allaha küfreden birine karşı, tokat atıyor, Mekkede. Resulullaha geldiği zaman, sabretseydin senin için daha hayırlı olurdu diyor.
H: Tokat atmak, büyüklenmek değil ki.
Ah: Benim de aklıma zayıflık geldi.
A: Bence orada nefisle alakalı bir imtihan var. Yeri geldiğinde ona da tahammül edebilmen lazım.
Zk: O zaman daha cihat emri yok.
A: Allah seni sınıyor, buna dahi tahammül edeceksin.
Af: Bizim yöntemimiz Hz. İbrahim ile nemrut arasındai o ilişki var ya, güneş doğudan doğar sonra batar. Benim anladığım yöntem, öyle bir şeyle karşı duruş daha anlamlı.
Md: Bu zamanda münakaşayla, enaniyeti tahrik edecek şekilde yapılan konuşmalar, netice itibariyle fayda getirmediğini görüyorum. İnsanların enaniyeti o kadar artmış ki, afedersin, firavun gibi konuşuyor. Neye binaen böyle konuşuyorsun? Bakıyorsun, hiç karşı tarafı dinelmeyecek şekilde genelde büyüklenmişler.
A: Çok sıradan eğitimsiz insanlar. Din konusunda atıp tutuyor. Her konuda hatta. Çok müthiş bir enaniyetle davranıyorlar.
Md: Bir insana yaklaşmak. İlişkimizi devam ettireceğiz, ya sırtımızı döneceğiz, ya geçeceğiz, onun ihtiyacı oludğun zaman ancak o zaman, ona muhatap olabiliriz.
Bir alevi müşterimiz vardı. Adamla tevhid konusunu konuşuyoruz. Adam yarım saat bana anlatıyor. Ama ben aynı şeyi anlatsam, rahatsız oluyor. Her şeyi konuşarak çözemiyorsun. Türkiyede en önemli şey, iyi niyetle, önyargısız birbirini dinleme kültürü çok zayıf. İnsanlar dinleyebilecekleri bir hale gelinceye kadar onunla ilişkimizi sürdürmeliyiz.
Eskiden ben zannederdim ki, bazı konularda Risaleyi anlaycağız, anlatacağız, dünya düzelecek. İnsan için böyle bir şey olmadığını, bir insanı çok daha sıcaklığıyla dinlendiğine şahit oldum.
Kişisel ezikliğimiz var. Adam hoşumuza gitmiyorsa, diyoruz ki, benim üstadım bu adam, ben Risalenin temslicisiyiz. Adama doğrularla birlikte, öyle bir konuşuyoruz ki, adamı ezmeye başlıyoruz.
Af: Zaten bilmiyor olan birisini ezmeye kalkışmak yanlıştır.
İkincisi, anlatan kişiden öyle bir elektrik almalıyım ki, onu kendi yanımda hissetmeliyim.
Md: Bazen doğrularımızı enaniyetimizle açıklıyoruz. Hak için öfkeleniyorum deyip, sabırsızlığımızı, eğitimsizliğimizi ihmal ediyoruz.
A: Biz buraya bilmediklerimizi öğrenmeye gelmiyoruz. Bazen bildiklerimizi hatırlamaya geliyoruz.
Md: O zaman evinde git oku.
A: Ben seni görerek okuyorum. Sadece burada bir şeyi hatırlamak değil. Allahın dostları var. Onlarla beraberim.
Md: Allah birbirimize muhtaç etmiş.
A: Çoğu zaman hiçbir şey almadan çıkabiliyorum, ama kendi kendime sorduğumda, ben burada yaşadım diyorum. Bir çocuk ilgninç bir şey demişti: Bu ders olmasa ne değişirdi? Valla, kendimi kendim olarak ihssettiğim bir tek yer burası.
"Elbette kanaatınız gelmiş ki, bu fakir kardeşiniz ene ile meydana çıkmamış. Sizi enesine hâdim yapmıyor. Belki, enesiz bir hâdim-i Kur'anî olarak kendini size göstermiş. Ve kendini beğenmemeyi ve enesine tarafdar olmamayı meslek ittihaz etmiş"
Risalenin mesleklerinden biri de o. Kendini beğenmemek ve enesine taraftar olmamak.
Md: Ben bunu anlamıyorum. Bir insan kendini beğenmezse, salak gibi olur. Bir insan kendini beğenmezse, dünyada yaşayamaz. Vücut bulmanın lezzetini hissetmezse.
H: Aynı şey değil ki...
Md: Ne işte?
Ön: Birinde sahip olma var. Enaniyette kendisinde olan bir yeteeneği kendisinden bilmek var. Onun üzerinde basarak söylemek. Fakat sizin dediğiniz sanki, yapabileceğine güvenme anlamında gibi geliyor.
Md: Nasıl beğenmeyecek, nasıl korkmayacak?
A: Şeyh Galibin bir sözü var: "Hoşça bak zatına ki, züddei kainatsın sen. " Kainat yoğrulmuş ve özü olan insan oluşmuş. Hz. Alinin bir sözünü şiirselleştirmiş. Hz. Ali, kendini küçük görme, kainat dürülmüş de sen olmuşsun diyor. Herhalde burada o ayrımı yapmalı. Kendini bütün kainatın yaratıcısının senin tercih ederek yarattığı bir kul olarak kendime edeğer veriyorum. Fakat bende olan özellikleri benimmiş gibi, görüp onlarla başkasına üstünlük taslamak enaniyet. Enaniyet, bir başkasına karşı üstünlük vesilesi olarak ullanılıyorsa burada bir enaniyet var gibi geliyor bana.
Rz: Sahabenin bir özelliği de kendisine bir hata gördüğünde, hatadan direkt dönüyordu. Eğer insan hatasında ısrar ediyorsa, orada enaniyetsiz olduğunu iddia etmesin.
Zk: Hatta hatayı temize çıkarmak arzusunda.
Md: İsterseniz, ben bu soruyu nasıl çözdüğümü söyleyeyim.
Ben kendimi beğenmiyorum, ben kötüyüm, bu duyguyu hemen herkes derece derece yaşar. Bir de bunun tersi var. Karşıdaki insan çok iyi, mükemmel. Ama ben falan. İkisinin de ana mantığı aynı.
ikisinde de etkinliği kişilere veriyor. Ben şöyle düşünyorum: Allah tüm kainatı güzel yaratmış, beni de güzel yaratmış, karşımdaki insanları da güzel yaratmış.
Dolayısıyla insanın kendini beğenmesi ile başkasını beğenmesi aynı denkleme dayanıyor. İnsanın kendini beğenmemesi, mutsuz bir atmosfer çıkartıyor. Ben kendi sorunlarımı bu sistem üzerine oturttum.
A: Senin söylediklerinden şöyle bir şey anladım: Bir insanın istifğfar ettiğini nasıl anlaırm? Af dileyen bir insanın ümitvar olması lazım. Artık o hatayı yapmamak için daha çok gayret göstermesi gerekiyor. Ama ümitsizlik yaşıyorsam, istiğfar değildir, yeistir. Neticesine baktığım zaman, anlıyorum. Enaniyet meselesinde de aynı şey çözüm gibi geliyor. Bir iyilik neticesindeyse, olaya benim tavrımda bir değişiklik oluyorsa, mesela karşımda bir üstün vasıf gördüğümde o beni yeise götürüyorsa, o olaya enaniyetle yaklaşıyorum demektir. Çünkü o hediyeyi, Allahın bana sunabilecği bir nimettir. O zaman ben de isteyeyim diye gayrete gelmesi lazım. Gayrete gelmiyorsa, enaniyetli bir yaklaşımdır. Aynı şekilde, kendisinde bir güzellik gördüğünde, o tavır onu başkası üzerinde bir ümitsizliğe sevkedilecek tarzda istimale edilyorsa, o enaniytetir.
At: Tahakküm ediyorsa.
H: Birinci sözdeki hodbin veya hudabin gibi.
A: Herkes başkasındaki kibri görür. O tavır hoşuna gitmez. Ben eğer, karşımdaki insana o tavrımla... Ben güzelleştim ama bu güzellik bende değil, sanatkarımın bir güzelliğidir dese, insan buna mücadele etmez. Çünkü seninle bir kıyas yok. Ama bende dersen, o zaman karşı tarafı mücadeleye sokarsın.
H: Peygamber ve Firavun biraraya geldiğinde, kendini ortaya koymuyor. Beni senin rabbin gönderdi diyor. O zaman firavuna bir söz kalmıyor. Karşıdakiyle değil, onun temsil ettiğiyle savaşması lazım. Karşı çıktığın zaman, ben Rabbimi temsil ettiğim cihetle, değerliyim. Ama kendi kendimi beğenirsem, hiçbir değerim yoktur. Risale talaebesi, biz Risalei Nuru temsil ediyorum dediğimiz zaman, karşı taraf benimle çatışmaz, Risalei Nurla çatışmak zorunda kalır.
Md: Ama bakınız, küfrün belini kırdı sözü iki türlü anlaşılabilir: Biri, Osmanlı gibi kırdık gibi. İkincisi ise, RN izahatıyla küfrün belini kırmıştır denilebilir.
H: Bunu söylüyor üstad.
Md:
"Bununla beraber, kat'î deliller ile sizlere isbat etmiştir ki: Meydan-ı istifadeye vaz'edilen eserler, mîrî malıdır; yani Kur'an-ı Hakîm'in tereşşuhatıdır."
A: Miri malı, vakıf malı manasında. Çok ilginç bir şey: Nasıl sahiplenilir? Buradaki hakikatler, Allahın gönderdiği hakikatler. FBunu başka bir yerde kullanabilirsiniz, fakat bunu ben buldum derseniz, orada enaniyet vardır.
Md: Niye böyle diyorsunuz? Bilgisayarda bir şey çalışması lazım. Sen kullanırken, başka bir versiyonu buluyorsun.
A: Bu başka. Burada gelen bir hakikati sanki kendisindenmiş gibi söylüyorsa, orada şey vardır.
"Hiç kimse, enesiyle onlara temellük edemez! Haydi farz-ı muhal olarak ben enemle o eserlere sahib çıkıyorum, benim bir kardeşimin dediği gibi: Madem bu Kur'anî hakikat kapısı açıldı, benim noksaniyetime ve ehemmiyetsizliğime bakılmayarak, ehl-i ilim ve kemal arkamda bulunmaktan çekinmemeli ve istiğna etmemelidirler. Selef-i sâlihînin ve muhakkikîn-i ülemanın âsârları, çendan her derde kâfi ve vâfi bir hazine-i azîmedir; fakat bazı zaman olur ki, bir anahtar bir hazineden ziyade ehemmiyetli olur. Çünki hazine kapalıdır; fakat bir anahtar, çok hazineleri açabilir. "
Bazı zaman olur ki, bir anahtar bin hazineden ziyade değerli olabilir. Eski eserler baktığınızda, ilginç. Bazı cümleler Risalei Nurdakilerle çok özdeş. Gerçekten iddi hazine var. Fakat ilginçtir ki, o hazineler kapalı. Bir, dile ulaşamıyorsunuz. Senin diline anlam değişerek çevrilmiş. O yüzden diğer eserleri de anlamak için Risale bilmek gerekiyor.

"Zannederim ki, o enaniyet-i ilmiyeyi fazla taşıyan zâtlar da anladılar ki: Neşrolunan Sözler, hakaik-i Kur'aniyenin birer anahtarı ve o hakaiki inkâr etmeye çalışanların başlarına inen birer elmas kılınçtır. O ehl-i fazl u kemal ve kuvvetli enaniyet-i ilmiyeyi taşıyan zâtlar bilsinler ki; bana değil, Kur'an-ı Hakîm'e talebe ve şakird oluyorlar. Ben de onların bir ders arkadaşıyım. "
RN benimdeğildir demekle, ene çatışmasını ortadan kaldırmak istiyor.
"Haydi farz-ı muhal olarak ben üstadlık dava etsem, madem şimdi ehl-i imanın tabakatını, avamdan havassa kadar, maruz kaldıkları evham ve şübehattan kurtarmak çaresini bulduk; o ülema ya daha kolay bir çaresini bulsunlar veyahut bu çareyi iltizam edip ders versinler, tarafdar olsunlar. Ülema-üs sû' hakkında bir tehdid-i azîm var. Bu zamanda ehl-i ilim ziyade dikkat etmeli. Haydi farzetseniz ki, düşmanlarımızın zannı gibi ben, benlik hesabına böyle bir hizmette bulunuyorum. Acaba dünyevî ve millî bir maksad için, çok zâtlar enaniyeti terkedip, firavun-meşreb bir adamın kemal-i sadakatla etrafına toplanıp, şiddetli bir tesanüdle iş gördükleri halde; acaba bu kardeşiniz, hakikat-ı Kur'aniye ve hakaik-i imaniye etrafında, kendi enaniyetini setretmekle beraber, o dünyevî komitenin onbaşıları gibi, terk-i enaniyetle hakaik-i Kur'aniye etrafında bir tesanüdü sizden istemeye hakkı yok mudur? Sizin en büyük âlimleriniz de, ona "Lebbeyk" dememesinde haksız değil midirler?
---sh:»(M:426) ¯ -------------------------------------------------------------------------------------------
Kardeşlerim, enaniyetin işimizde en tehlikeli ciheti, kıskançlıktır. Eğer sırf lillah için olmazsa, kıskançlık müdahale eder, bozar. Nasılki bir insanın bir eli, bir elini kıskanmaz ve gözü, kulağına hased etmez ve kalbi aklına rekabet etmez. Öyle de: Bu heyetimizin şahs-ı manevîsinde herbiriniz bir duygu, bir âza hükmündesiniz. Birbirinize karşı rekabet değil, bilakis birbirinizin meziyetiyle iftihar etmek, mütelezziz olmak bir vazife-i vicdaniyenizdir."
Md: Niye vazife-i vicdaniyedir?
A: Vicdanlı olan bunu ancak anlayabilir. Mesela, Muhammed Ali çok güzel bir şey söyledi. Ben buna karşı, bunu niye o söyledi de ben söylemedim diye bir şey hissediyorsam, burada bir kıskançlık vardır. Veya güzel bir şey söyledi, ona Allah razı olsun diye memnuniyet yaşıyorsam, orada kıskançlık yok. Veya güzel bir şey söylediğinde, hata yapınca memnun oluyorsam, o zaman da bir kıskançlık damarı var. Bunu da ancak vicdan anlar.
H: El göz kulak, hepsi vücudun sıhhati için. Birbirine taezat olmaması lazım. Hepsi yayrı azalar. İnsan birisine bakıp da çok imrenmemeli. Hepsinin özellikleri ayrıdır. Burun olmazsa, beyin o kokuyu alamaz. Ama birbiriyle çalışırlarsa, vücut mutlu olması gibi, bu şahsı manevi çok güzel çalışır. Üstad o insanları bir vücudun azası olarak görüyor.
Md: Diyelim ki bir bahçedeyiz. Bir tane gül var. Tek. Bir de yanında bir sürü gül var. Ne kadar aynı gül bile olsa, çok daha güzel olur. Artı bülbülünü biri geldi, bir güle şarkı söyledi. Gülün biri düşünebilir ki, niye bana gelmedi. Veya diyebilir ki, böyle o bülbülü daha güzel seyredebiliyorum.
Vicdanda şu var. Güzelliği zatında seviyorsun. Düşmanında bile olsa. Vicdanen o güzelliği hoşuna gidiyor. Ondan sonra kafanda kurgulayarak menfileştiriyorsun. Vicdan burada duyguların merkezi gibi geliyor. Onu kapatıp bir şeyler üretiyorsun.
İşte bugün insanların ezilmişlik duygusu, yıllar sonra Amerikada görüldüğü gibi, eşitlik duygusuyla yeniden hatırlatıyor.
A: Hadiste diyor ki, köle efendisini yönetmedikçe kıyamet kopmayacak. Veya beytül ebyaf, müslümanların olmadıkça, kıyamet kopmaz.
MA: Eskiden Aydınlanma döneminde din vardı. din toplum hayatını organize ediyorud. Kilisenin parçası olan insanlar, düzen içinde yaşıyorlardı. Modernlikle, dini toplumdan çıkardınız. Sosyal düzenin dinamikleriyle oynadınız. Bunun yerine yeni kurumlar lazım. Artık bireysellik öne çıkıyor. Fakat bireysellikle, ego birbirinden ayrı. Birey, hayatı benmerkezci, kendi çevresinde düşünerek yaşamak. Mesela bu bireyleri yataklarından kaldırıp, toplumda nasıl etkin hale getireceğiz? Üstadın nahnü dediği, biz olacağız dediğine karşı, toplumsal iş bölüşümü diyor. İnsanların hayatını artık iş statüsüne göre çevireceğiz diyor. Hem egodur. HAma yanı zamanda, egoyu bırakıp, bireyselliği de bırakmak. Ben kendi imanımı kurtarmak, değil, aynı zamanda biz olmak.
H: Onlar da kendi enaniyetlerini tdünyevi menfaat için terkediyorlar.
A: Topluluk unsurunu ortadan kaldırarak, bireyselliği üretmişlerdir. Bireyselciliğin doğuşu, topluluk için feda etmeye karşı bir tepki olarak doğmuştur. Fakat bir şeye itiraz etmek istiyorum. Enaniyeti terketmekle, bireysel olunmaz. Bireyselcilik egonun en zirvesidir.
MA: O anlamda demedim. Gururlu bir insan olmayabilir, ama bana ne diyebilir. Toplumsal hareket içinde yer almayabilir. Adam müslümandır. Ama bunu gaye edinmiş bir gruba dahil olmayabilir.
A: İnsan olarak değil ama yine de o amacı kabul ediyor. İnsan enesini terk etmişse, daha üst bir amaca dahil olmuştur.

29. Mektub Yedinci İşaret

(...)
A: Gençlere eğlenin diyorlar. Oradaki hasta, gücü yok. Ne yapacaksın buna? Kendi kendini yiyecek. Vyea kanser olan insanları düşün. Ne yapacak bunlar? Hiçbir teselli veya kemalat veremezsin.
Bu insanlara ahireti anlatsan, teselli bulacak. Burada kendi kendini yiyor. Gördükçe daha çok acısı artıyor gençeleri. Izdırap çekiyor.
" Üçüncü taife olan ihtiyarlar, bir sülüs teşkil ediyor. Bunlar kabre yakınlaşıyorlar, ölüme yaklaşıyorlar, dünyadan uzaklaşıyorlar, âhirete yanaşıyorlar. Böylelerin menfaati ve nuru ve tesellisi, Hülâgu ve Cengiz gibi zalimlerin gaddarane sergüzeştlerini dinlemesinde midir?"
"Ve âhireti unutturacak, dünyaya bağlandıracak, neticesiz, manen sukut, zahiren terakki denilen şimdiki nevi hareketinizde midir? Ve uhrevî nur, sinemada mıdır? Ve hakikî teselli, tiyatroda mıdır? "
A: O zamanlar dinin alternatifi olarak kasıtlı olarak tiyatrolar ve sinemalar sunuluyormuş. Özellikle halk evlerinde, bu insanları oyalamak için bu tip alternatif yerleri üretecekler. Yaşlılar ne yapacak peki? Ah çekecekler.
Yf: Şimdi onu da çözüyorlar. Televizyonun karşısında ölüyorlar. Hastaların karşısına koyuyorlar ya.
AMÇ: Adam kafayı tırlatsı diye değil mi?
H: O artık hayatı unutuyor. Gaflete giriyor.
A: Sen öyle zannet. O enerji hikayelerine en çok müracaat edenler yaşlılar.
AMÇ: Adamlar onlan avunsa ne olacak? İhtiyaç duyması zaten sorun. Adamın uhrevi yerlerden teselli bulması lazım.
"Bu bîçare ihtiyarlar hamiyetten hürmet isterlerken, manevî bıçakla o bîçareleri kesmek hükmünde ve "i'dam-ı ebedîye sevkediliyorsunuz" fikrini vermek ve rahmet kapısı tasavvur ettikleri kabir kapısını ejderha ağzına çevirmek, "Sen oraya gideceksin" diye manevî kulağına üflemek; hamiyet-i milliye ise, böyle hamiyetten yüzbin defa el'iyazü billah!.."
A: Lezzeti hayal bile edemiiyorlar. Gençler onlara moruk diyorlar. Türkiyede çok kullanılmıyor, ama Batıda çok kullanılıyor. "old man" diyorlar babalarına.
H: Önemi burada. İhtiyarlar işin sonuna gittiğini fark ediyorlar. Bu adam çok ufak bir ahiret inancına sahip olsa bile, bu tip heyecan ve dünyevi etkinlikler, o hayat sanki yokmuş gibi sunuluyor. Gençler tarafından veya o fikri empoze edenler tarafından. Adam oraya gitse bile, ahiret yokmuş fikrini aldığından daha büyük hüzün yaşıyor. KAhiret inancı varsa bile onu orada öldürüyor. Düşünün, 20-40 yaş arası gençlerin lehviyat içindeki sefih hayatlarına bakarsan, yaşadıkları hayat sanki ahiret yokmuş gibi, sanki hiç ölmeyeceklermiş gibi geçiriyorlar. Ama yaşlanınca mecburen ona ihtiyaç duyuyorsun. Bu olmuyor. Yaşlı adam onlara takılsa bile, daha büyük zulüm olur.
MA: Bizim gençelrin milliyetçiliği de Türkiyede söküyor. Avrupaya gittiklerinde göğüslerini gere gere ben Türküm diyemiyorlar.
M: Bizde en çok satan resim, Fatihin İstanbula girişi. Her yerde satıyor. Niye çok satyıor? Ezilmişlik duygusunu aşıyor insanlar.
AMÇ: Abi, 600 yıldır böyle bir giriş yok ki, ben de astım onu.
M: Tabi. Bir de haçlılıları yere yatırmış.
H: Tabi bir yandan Peygamberin müjdesi, fakat bir yandan da aşağılık kompleksinin dışavurumu.
M: Fakat şimdiki çocuklar o resmi görünce, ondan korkuyorlar.
AMÇ: Tam tersine, onların izlediği çizgi filmler daha korkunç.
Y: O resmin aynısını, bir Yuna nlokantasında, onların açısından görmüştüm. Türkleri yerlere sermişler. Kafa aynı olunca, farklı bir şey olmuyor.
Or: Ağbi, birbirlerinden görmüşlerdir. Baktı ki, tutuyorl biz de koyalım.
Aslında Yunanlar da büyük savaşçı, ama Allah bizi korumuş.
"Dördüncü taife ki, çocuklardır. Bunlar, hamiyet-i milliyeden merhamet isterler, şefkat beklerler. Bunlar da za'f u acz ve iktidarsızlık noktasında; merhametkâr, kudretli bir Hâlıkı bilmekle ruhları inbisat edebilir, istidadları mes'udane inkişaf edebilir. İleride, dünyadaki müdhiş ehval ve ahvale karşı gelebilecek bir tevekkül-ü imanî ve teslim-i İslâmî telkinatıyla o masumlar hayata müştakane bakabilirler. Acaba alâkaları pek az olduğu terakkiyat-ı medeniye dersleri ve onların kuvve-i maneviyesini kıracak ve ruhlarını söndürecek, nursuz sırf maddî felsefî düsturların taliminde midir?"
A: Bakın, terakkiyatı medeniye dersleri. Yani teknoloji. Bunların ruhsuz bir şekilde verilmesine bile itiraz ediyor. O yüzden, üstad okulda fen dersleri teşvik ediyordur, fakat orada ehveni şer kabilinden söylüyor. Diğer taraftan çocuklarını Kuran kursundan alıp, fen liselerine göndermek isteyenlere de izin vermiyor. Hatta Ceylan Ağbinin babası, oğlunu üniversitede okutacağını söyleyince, ona müsaade etmemiş. Üstad sürekli, müspet ilimlere iyi bakıyormuş gibi görünüyor da, ruhsuz bir şekilde fen ilimlerinin verilmesini eleştiriyor.
AMÇ: Çok doğru söylediniz. Lemalarda İbni Sinanın bile, adi bir mümin cihetinde olduğu fakat İmam Gazalinin onu bile vermediğini söylüyor. Aslında ilim, Allah'a götürmesi noktasından değerlidir. Yoksa profesörülk bir şey ifade etmez. Burada da o cihetten değerledinrebiliriz. allaha götürebiliyor mu, o ilim?
Or: Burada en önemli şey de dil. Japonlar yurtdışından gelen terimleri kendi dillerine çevirmeden kullanmıyorlar. MKendilerince bir dile çevirmeden almıyorlar. Bu Osmanlıda da ilk enflasyon kelimesi ortaya çıkıncaya kadar devam etmiş. Kelimeyi birebir almak, aynen o medeniyetin ona yüklediği anlamla almak.
Y: O da farklı bir milliyetçilik olur.
M: Fena bir adamın bu medeniyeti tasvir etme şeklini hatırlıyorum. "Tik tak, tik tak, makinelaşmak" O ruhsuzluğu çok basit bir şekilde ifade ediyor.
A: O adam boş adam değil zaten.
AMÇ: Polonya yahudisi. Brejovski galiba esas soyadı.
H: Burada esas konu, çocuk masum, çok zorlu bir hayata girecek. Dünyevi noktada çok meşakkatli bir şey. Nasıl biz sabah namazında yalvarıyoruz, yeni bir günün başlangıcı ama orada bir güç almamız lazım. Çocuk şimdi tam başlagngıçta. Ona maddi şeyler öğretiyorsun, ruh öğretmiyorsun. Çocuğun ruhu söndüğü zaman, bir şey yapamıyor. Bir takım insanlar tarafından koyun gibi güdülüyor.
A: Bir de düşük bir ailedense, Türkiyenin geneli öyle, bir sürü mücadele edilecek şey var, boşver diyor.
Burası çok önemli:
"dünyadaki müdhiş ehval ve ahvale karşı gelebilecek bir tevekkül-ü imanî ve teslim-i İslâmî telkinatıyla o masumlar hayata müştakane bakabilirler. Acaba alâkaları pek az olduğu terakkiyat-ı medeniye dersleri ve onların kuvve-i maneviyesini kıracak ve ruhlarını söndürecek, nursuz sırf maddî felsefî düsturların taliminde midir?"
Fizik, matematik kanunları hepsi de nursuz, felsefi kanunlardır. Yerçekimi kanunu tamamen Allah'tan kopararak olayları anlatıyor. Maddeye bir güç atfediyor. Bu şirkten başka bir şey değildir. Bir anlık bile atfetse, fark etmez ki. Banan ne yer çekermiş.
MA: Orada konunun kendisinden mi bahsediyor, yoksa bahsediş tarzından mı?
A: Tarzından canım. Adam maddenin kendisi çekiyor diyor, bu çok tehlikeli bir şeydir. O zaman bir sürü düşmanın var. Ama her şey Allahın elindeyse, o zaman Allahın kuralına uyarım, sonunda elhamdülilillah.
H: Çocuğa onun felsefesini öyle veriyorlar ki, ruhsuz düşünüyor. Bana verilen eğitim çok farklı değil ki. Tabiat felsefesini okumadan önce, taş birbirini çeker, büyük balık küçük balığı yer gibi mekanik şeyleri biliyorduk.
A: Çocukların korkularına bakın. çizgi filmleri seyrettikten sonra, içi kararıyor. Bilmemneninin ruhu. Öbürünün ruhu. Benim en küçük çocuk günlerce uyuyamıyor. Yani Allah yok, ve herkes ne yapacağı belli olmaz.
AMÇ: Mücadele, iyi kötü konumlandırıyor. Kim kimi yener? Diyorum ki, oğlum hep iyi kötü diye bir mücadele yok. Yani kamyonlar mücadele ediyor. Oyuncaklar da öyle. Artı bir başkasının oğulndan duymuştum. 7 yaşında. "Eziksin" dedi babasına. Şaşırdım. Çok trajik bir şey. Neden? Babası ona istediğini almamış. Üstün babalar var o ayakkkabıyı alıyor, babası alamıyor. Onu o hale getiren insanları düşünmüyor, babasına hakaret ediyor. İnanılmaz bir şey. Çocuğa hep güçlü olma, milliyetçi kafa ya, güçlü olanlar kazanır, ezik olanlar kazanır, senin baban gibi. Yarın 15 yaşında o çocuk babasını döverse, bu hamiyetfuruşlar nasıl hesap verecek?
Kamboçyada Polpot diye bir adam var ya, bu 5 kitleyi de yok etmiş. Gözü kullananları hapsetmiş. Adam ölüm tanrıları oluşturmuş. Kamboçyada oranın lideri. Nasıl bir düzen kurmalıyım diyor? Bu düzeni kim bozar? Fazla ukalalık bozar. Gözlüklü insanları, öğretmenleri öldürüyor. Çok hızlı bir şekilde öldürüyor. Ölüm tarlalarında seri seri çiçelikler var. Çocuk gereksiz yük. Yaşlı, sabunluk. İhtiyar hasta ne bulduysa, 4 yıl içinde öyle bir kıyım yapıyor ki, dünya tarihinde az bulunur. Gençlerv e onların da cahilleri kalıyor bir tek. Son anda, müdahele edilmese, insan kalmayacak.
Y: Evrimci kafada var ya, adamlar karda buğday yetiştirmeyi denemişler. Soğuğa dayansın diye. Sonra bir yıl aç kalmışlar bir sürü insan ölmüş. Evrim mantığıyla yapıyorlar onu.
AMÇ: Bunların yaptığı bilimsellik de değil. Hülgauyu atam diyor. Moğolları Türklerle ileşitliyor. İlim perdesi altında, küfrü yaymaya çalışıyorlar.
Y: Senin soyun böyle deyip, onu kutsallaştırıyorlar.
AMÇ: Allah olsa, soy sop diye düşünmeyiz. Fakat böyle baktığın zaman, her şeyi ayırt ediyorlar.
A: Ben bir zamanlar okullarda din derslerine, imam hatip okullarına da karşıydım. Abi, benim kızım, sırıf din bilgisi hocasının teşvikiyle. Adam nurcuymuş. Namaz surelerini öğretti, kız onun teşvikiyle, öyle bir cesaret alıyordu ki, şimdi çok rahat namazını kılabiliyor. Baktığımızda basit gibi geliyor , ama o ruhsuz ortamda birkaç pırıltı bile çok değerli. O yüzden üstad dindar öğretmenlere çok önem veriyormuş. Basite almamak lazım. Olaya entellektüel, elitist bakarsan, onları küçümsersin. Fakat toplumun geneline baktığın zaman, onlar okadar kıymetli ki.
Y: Gerçek din diye o verildiği zaman, o tehlikeli. Buradaki mesele, din adına, dinin yanlışını da öğretmek var.
A: Devlet eliyle yapılıyor yapılmıyor. Toplumun genelinde böyle bir talep var. Burada artık, el hükmü lil ekser kaidesiyle bakacaksın. biz elitist nazarla bakıyoruz. Biz camilere girmeme noktasında çok radikal davrandık. Üstad mescid-i dırar gibi göremezsiniz, bu zamanda özellikle camilerde özellikle kılın diye teşvik ediyor.
Y: Adam 29 Ekimi okuyordu.
A: Okusun. Sen orada bulunacaksın. Toplum bilinçlenecek. Bir daha okumayacak. Şu anda elitist anlayışa karşı duyurosak, bu bilinçlenme nereden geldi? O küçük davranışlardan geldi.
AMÇ: Biz konformist takıldık.
A: Tepeden bakıyoruz. Öyle olmaz. Yapay bir şey oluşturmaya gçalıştık, tutmadı işte. dindarların çocuklarına bakın, tutmadı. Sosyal ortam oluşturanlar bir şeyler yaptı. Herkesle beraber yapacaksın bunu. Sen tepeye çıktın. sen öldükten sonra, bilgin de seninle beraber gidecek. Üstadın etrafındanki insanlar ne kadar bilgiliydi?
Malumat bilgisi yoktur. Çoğu köyden, halktan insanlar, fakat sadakatli, mert insanlardı. Üstünlükleri ihlaslarından dolayıdır. Biz ne yaptık? Elitst taklıdık, böyle olmaz. Bir nebze nur varsa, onu küçük görmemek gerekiyor.
AMÇ: Biraz da şundan oldu: Briaz frengi okumuşluk var. Biz Hegel, Goethe okuyunca, üstadı da öyle mütefekkir adammış. Biraz entel dantel de hoş oluyor. Enaniyet veriyor. Öyle manaları koyunca, üstadı da bir salon filozofu gibi görmeye başladık.
A: Çok iyi büyümüş, Amerikada yaşamış, çok ciddi Risale eğitimniden geçmiş bir insanın, üstadın devri geçmiş şeklinde ifadeler kullandığını gördüm.
M: Bazı kavramları ifadelendirmek, güzel bir şey. Aslında sayın dedemizin eski kitapları, sünuhat gibi kitapları, tamamen teorik tarzda, yani ciddi ilmi kitaplar. Hücum etmeye de gerek yok, ama ilimcilik yapıp da ayaklarımız yere değmeyecek şekilde davranmanın da bir anlamı yok. Biz şunu anlıyoruz. Bilim adamı deyince, teorik bir adamı anlıyoruz. Bir gün bir adam roman yazarak, çok büyük halk kitlelerine aynı ideolojileri sunabiliyor. Halka inen. Sait Nursi, daha öncki teorik kitapların Risalei Nurla pratikleştirmiş. Zaten en büyük hizmet insana hizmet etmektir. Daha başka hizmet edilecek bir şey yok ki. Gerçekten doğru söylüyorsunuz. Fakat bu demek değil ki, Risale ilmi çalışmalarla incelenmesin. Fakat sırf bunları yaparak, insanlığa hayrı olmayan entellektüel faaliyette kalmak da doğru değil.
A: Bunu adam gibi okumak lazım. Fakat orada yapılanı da küçük görmemek gerkiyor. Çok derin hakikatlerden bahsediyor bu kitap. O ayrı meseledir. Fakat insanların yaptıkları iişler de küçümsenecek şeyler değildir.
M: O teoriler, zaten insana ulaşmıyorsa,... Üstad pragmatik denince, çok yanlış anlaşılıyor. Dünya pragmatik bir yer. Maslahata bakıyor.
AMÇ: Riselenin hayata hayat olması. O noktada çok tatlı terennüm edilen hakikatler değil, hayatın içerisinde yaşanan kavramlar haline getirmek. Çocuklara sirayet etmemesi de ondan. Buradaki perspektif bu değil de, ben bunu kendi hayatımda nasıl sirayet ettirebilirim? Her ev bir mederesedir, tarzında nasıl bakabilirim?
M: Bunun için de, Risalenin ne demek istediğini iyi anlarsanız, ... Bunun nasıl olacağı? Bir şeyi iyi anlarsanız, ne demek istediğini, kavradığınız şeyi hayatınıza indirgeyebilirsiniz. Kavrayamazsanız, hayatınıza koyamazsınız. Anlarsanız, o sizin olur. İfadelendiremeyebilirsiniz, ama anlarsanız hayatınızın içine girer.
Eskiden Amerikaya çok gıcık olunurdu. Ben de onlara, derdim, Amerikayı da Allah yarattı.
H: İnsanlar Amerika diye bir şey hissediyor. Fakat o aslında hissi bir şey.
AMÇ: Esasında orada, çoğunlukla kastedilen zulmün başkenti anlamında insanların tepisi. Sadece oradaki kovboy veya vatandaş değil.
H: Amerika sonradan yapay bir şekilde devletleştirilmiş bir alet.
AMÇ: Bizim kendi içimizde bir Amerikan hayranlığı var. Ehli imanın çocukları, gençleri, o haritayı değil de, Osmanlı haritasını assın, isterdim. Ehveni şer nazarıyla bakarsak, mefkuresi o olmasın.
H: Musa AS. firavunun sarayında yetişti.
AMÇ: Bu çok oturan bir teşbih değil.

Yirmidozuncu Mektub İkinci Desise

"İnsanda en mühim ve esaslı bir his, hiss-i havftır. Dessas zalimler, bu korku damarından çok istifade etmektedirler."
H:
A:
...
A: Bütün insana ait olan tüm hayırlar melekler vasıtasıyla geliyor. Bu yüzden insanın aslında enaniyet yapmaya hakkı yok. Meleklerin insana hizmet etmesi, aslında insanın ettiği tüm hizmetlerin melekler vasıtasıyla işlenmesi demektir. İnsan da kendisine hizmet edenin melekler olmasını bilmesiyle, kendinde hiçbir şey olmadığını bilmesi lazım.
H: Melekler insandan daha çok Allah'ı tesbih ettiği halde, enaniyete girmiyorlar. Sen de melekler gibi ol. Bizim dünyevi değer algılamamızda, melekler bizden daha değerli görünüyor. Birçok yerde bulunabiliyor, istediği gibi dolaşıyor, birçok şeye ihtiyacı yok. Ama enaniyet yapan bir melek görebiliyor muyuz?
Zk: Hatta günahsız varlıklar, günahkar insana secde etmişler.
Y: İnsana secde etmek yok aslında.
A: Hayır, var secde etmekten maksat insana hizmet etmeleridir.
Zk: Bizim cüzi irademize bağlanmışlar.
H: Yeni doğmuş bebek, elini kaldırmayı bilmez. Çünkü bu el, istedin mi, kaldırılacak türden zatiyle bir varlık değil. Biz neden böyle hissediyoruz, çünkü bizde sürekli yapmaktan meleke haline gelmiş. Kendi eli olduğunu, yavaş yavaş anlar, elini sıkmak ister, bakar ki, sıkar. Buna alışır.
A: Artık meleğe teslim etmiş oluyorsun.
Sen diyorsun o yapıyor.
H: Secde etmek öyle. Hiçbir şey yapmadığın halde, birileri sana geliyor ve yardım ediyor. Sen ayağa kalkmak istiyorsun, kalkıyorsun. İstediğim zaman birlieri bana hizmet ediyor. Benim isteklerime amade olanlar var. Hatta bir ağacın meyvesine müteveccih olduğu gibi, bütün kainatı insana teveccüh ettiren.
Secde bu. Allah bana öyle bir cüzi irade vermiş, tüm melekleri ona amade kılmış.
A: Melekler emir taşırlar. Emri taşıyan aslında melektir. Vahyi taşıyan da melektir. Veya ilhamı taşıyan, sana bir hakikati kalbine getiren de melektir. Sende bir ruh var. Bir çiçek gördüğünde onun güzelliğini görüyorsun. Güzelliği onunla anlıyorsun. O güzellik anlamını sana taşıyor. Biz bazen gafletle güzelliği görmüyoruz. Aslında meleği fark etmiyoruz.
Y:
""Cenab-ı Hak havf damarını hıfz-ı hayat için vermiş, hayatı tahrib için değil! Ve hayatı ağır ve müşkil ve elîm ve azab yapmak için vermemiştir. Havf iki, üç, dört ihtimalden bir olsa.. hattâ beş-altı ihtimalden bir olsa, ihtiyatkârane bir havf meşru olabilir. Fakat yirmi, otuz, kırk ihtimalden bir ihtimal ile havf etmek evhamdır, hayatı azaba çevirir.""
Yani yüzde 5 ihtimalle bir bela gelecek olsa, o zaman bundan korkmak, hayatı azaba dönüştürür.
Mesela derse gitmekten korkuyor, fişlenirim diye. Fakat üstad da diyor, tedbiri elden bırakmayın.
A: Evet, fakat sünnete uymak manasında.
Y: Bir adam, yıkık bir duvarın dibinde otururken, bunun yıkılması ihtimalinden kaçmış. Adam sormuş, sen neden kaderinden kaçıyorsun? O da demiş Allah'ın bir kanunundan başka bir kanununa sığınıyorum.
A: Resulullahın kafasına bir taş atma olayında da o var. Nadiroğulları, suikast düzenliyorlar. Sonra onları cezalandırıyorlar.
Çoklu hukuk sistemiyle onları cezalandırıyorlar.
Şimdi o sistem İngiltere'de de uygulanmaya başlıyor. Bu çok ilginç bir olaydır. Ahmet Aytebur ağbiyi Kabede görmüştüm. Üstad 1951'de adresler vermiş. Bu ülkelerdeki adreslere risale göndertmiş bayağı. Üç yer hariç demiş: Şimdi bunların Risale-i Nuru duymaları hayırlı olmaz. İngiltere, Rusya, Fransa.
MA: İngilizlerin dessaslıklarını düşününce, çoklu hukuk sistemi pek de hayırlı görünmüyor.
A: Yok işlerine geliyor. Prens Charles açıkça söylemiş: Bizim İslam şeriatından alacağımız çok şey var. Çocuklara tecavüz, çok yaygın. Yaşlıları işkence ediyorlar, onları bırakıyorlar.